← Πίσω στο ιστολόγιο Πρωτεΐνη και συμπληρώματα

Ζωμός οστών: πρωτεΐνη, κολλαγόνο και οφέλη για την υγεία

📅 ⏱️ 6 λεπτά ανάγνωσης ✏️ Συντάκτης διατροφής της Kalorita

Ο ζωμός οστών (αγγλικά bone broth) είναι ένα θρεπτικό υγρό που παρασκευάζεται βράζοντας για 6 έως 24 ώρες οστά και συνδετικό ιστό. Ένα ποτήρι 240 ml σπιτικού ζωμού δίνει κατά μέσο όρο 9 έως 11 g πρωτεΐνης, 1 έως 2 g κολλαγόνου και σημαντικές ποσότητες ασβεστίου, μαγνησίου, φωσφόρου και καλίου. Με τον παρατεταμένο βρασμό, το κολλαγόνο των χόνδρων και του συνδετικού ιστού μετατρέπεται σε ζελατίνη, μια μορφή που το σώμα απορροφά εύκολα.

Μην απλώς το διαβάζετε, καταγράψτε τοΦωτογραφίστε το γεύμα σας και η Kalorita καταγράφει θερμίδες και θρεπτικά συστατικά σε δευτερόλεπτα. 3 ημέρες δωρεάν.→

Σύγκριση θρεπτικής αξίας ανά τύπο ζωμού

Η σύνθεση εξαρτάται από τη διάρκεια του βρασμού, το είδος των οστών και από το αν το νερό ξεκίνησε κρύο. Οι τιμές που ακολουθούν είναι εκτιμήσεις για 240 ml (1 ποτήρι):

ΤύποςΠρωτεΐνηΚολλαγόνο / ζελατίνηΑσβέστιοΦώσφορος
Βοδινός ζωμός (12 έως 24 ώρες)9 έως 11 g1,5 έως 2 g~14 mg~22 mg
Κοτόπουλο (6 έως 12 ώρες)6 έως 9 g1 έως 1,5 g~11 mg~18 mg
Αρνί (8 έως 16 ώρες)8 έως 10 g1 έως 2 g~13 mg~20 mg
Ψάρι (2 έως 4 ώρες)5 έως 7 g0,5 έως 1 g~8 mg~15 mg
Έτοιμη σκόνη ζωμού οστών (1 δόση)5 έως 10 g0,5 έως 2 gμεταβλητόμεταβλητό

Ο ζωμός οστών έχει ασυνήθιστα πλούσιο προφίλ σε γλυκίνη, προλίνη και υδροξυπρολίνη, αμινοξέα που το σώμα χρειάζεται για να φτιάξει κολλαγόνο.

Κολλαγόνο και ζελατίνη: πώς δρουν

Τα οστά και ο συνδετικός ιστός αποτελούνται κυρίως από κολλαγόνο τύπου I και III. Ο παρατεταμένος βρασμός το διασπά σε ζελατίνη, και η ζελατίνη με τη σειρά της γίνεται στην πέψη μικρότερα πεπτίδια.

Τι λένε οι μελέτες: πόσο αποτελεσματικός είναι;

Οι έρευνες για τον ζωμό οστών είναι ακόμη περιορισμένες. Οι περισσότερες μελέτες αφορούν υδρολυμένο κολλαγόνο ή συμπληρώματα και όχι τον ζωμό καθαυτόν. Τα διαθέσιμα δεδομένα είναι ενθαρρυντικά, αλλά σε μικρή κλίμακα:

ΤομέαςΕπίπεδο τεκμηρίωσηςΣύνοψη
Πόνος αρθρώσεων (οστεοαρθρίτιδα)Μέτριο (αρκετές τυχαιοποιημένες μελέτες)Συμπλήρωμα υδρολυμένου κολλαγόνου (10 g ημερησίως για 24 εβδομάδες) μείωσε τη βαθμολογία πόνου κατά 20 έως 40%
Διαπερατότητα εντέρουΧαμηλό έως μέτριο (ζωικά μοντέλα και πιλοτικές μελέτες)Η γλουταμίνη φαίνεται να ενισχύει τον εντερικό φραγμό. Τα κλινικά αποτελέσματα αναμένονται
Ελαστικότητα δέρματοςΜέτριο (τυχαιοποιημένες μελέτες)Υδρολυμένο κολλαγόνο αύξησε την ενυδάτωση και την ελαστικότητα του δέρματος σε 8 έως 12 εβδομάδες
Ποιότητα ύπνουΧαμηλό (παρατηρησιακό)Η γλυκίνη (3 g το βράδυ) μείωσε τον χρόνο να αποκοιμηθεί κανείς και βελτίωσε την πρωινή διαύγεια
Δείκτες φλεγμονήςΧαμηλό (εργαστηριακό)Ορισμένες ενώσεις από τα οστά έδειξαν ότι αναστέλλουν τη φλεγμονώδη οδό NF-κB σε εργαστηριακές δοκιμές

Ο ζωμός οστών δεν δίνει κολλαγόνο ισοδύναμο με το συμπλήρωμα. Για 10 g υδρολυμένου κολλαγόνου χρειάζονται περίπου 4 έως 6 ποτήρια ζωμού. Για συστηματική συμπλήρωση, οι κάψουλες ή η σκόνη είναι πρακτικότερες.

Πώς να φτιάξετε ζωμό οστών στο σπίτι

Ο σπιτικός ζωμός είναι βάση για αυγολέμονο ή κοτόσουπα. Για τη μέγιστη θρεπτική αξία, προτείνεται η εξής μέθοδος:

Συχνές ερωτήσεις

Πόσες θερμίδες έχει ο ζωμός οστών;

Ο σπιτικός ζωμός οστών έχει περίπου 30 έως 50 kcal ανά 240 ml, και οι θερμίδες προέρχονται κυρίως από την πρωτεΐνη. Τα λαχανικά ή το κριθάρι που προστίθενται αυξάνουν τις θερμίδες. Στα έτοιμα προϊόντα ελέγξτε την ετικέτα.

Μπορώ να πίνω ζωμό οστών κάθε μέρα;

Για υγιείς ενήλικες, 1 έως 2 ποτήρια (240 έως 480 ml) την ημέρα είναι ασφαλή. Όσοι έχουν νεφρική νόσο ή περιορισμό πρωτεΐνης πρέπει να συμβουλευτούν τον γιατρό τους. Η υπερβολική κατανάλωση, ιδιαίτερα όταν ο ζωμός προέρχεται από ζώα με συσσώρευση βαρέων μετάλλων, μπορεί να αυξήσει την έκθεση σε μόλυβδο και κάδμιο.

Κολλαγόνο συμπλήρωμα ή ζωμός οστών, ποιο είναι αποτελεσματικότερο;

Στις κλινικές μελέτες, η συνήθης δόση είναι περίπου 10 g υδρολυμένου κολλαγόνου ημερησίως. Για να φτάσετε αυτή την ποσότητα με ζωμό χρειάζονται 4 έως 6 ποτήρια την ημέρα. Τα συμπληρώματα είναι πιο ακριβή στη δοσολογία, ενώ ο ζωμός δίνει επιπλέον ανόργανα συστατικά και αμινοξέα.

Ο ζωμός οστών βοηθά το έντερο;

Η γλουταμίνη του ζωμού στηρίζει τα κύτταρα του εντερικού επιθηλίου, και ορισμένες μελέτες δείχνουν μείωση της διαπερατότητας του εντέρου. Ωστόσο, η τεκμηρίωση δεν είναι ακόμη ισχυρή. Στο ευερέθιστο έντερο ή στη νόσο του Crohn δεν αρκεί από μόνος του, αλλά μπορεί να είναι μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής.

Υπάρχει εναλλακτική για χορτοφάγους;

Δεν υπάρχει ακριβές ισοδύναμο. Τα μανιτάρια, τα φύκια (κομπού) και οι ζωμοί από σόγια μοιάζουν σε γεύση umami. Για το κολλαγόνο, τα φυτικά υποκατάστατα δεν έχουν το ίδιο αποτέλεσμα. Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C και λυσίνη βοηθούν το σώμα να παράγει το δικό του κολλαγόνο.

Πότε είναι καλύτερα να πίνω ζωμό οστών;

Δεν υπάρχει επιστημονικά προτιμώμενη ώρα. Μπορεί να αντικαταστήσει ένα πρωινό σνακ, να πιεί κανείς μετά την άσκηση για πρωτεΐνη ή το βράδυ πριν τον ύπνο λόγω της γλυκίνης. Το σημαντικό είναι η συνολική ημερήσια πρόσληψη.

Κάντε την καταμέτρηση θερμίδων απλή

Φωτογραφίστε το φαγητό σας και η τεχνητή νοημοσύνη της Kalorita εκτιμά τις θερμίδες και τα θρεπτικά συστατικά του σε δευτερόλεπτα.

Κατεβάστε δωρεάν