Μάραθος: οφέλη για την πέψη, θρεπτικά στοιχεία και τσάι μαραθόσπορου
Ο μάραθος (Foeniculum vulgare) είναι ένα παραδοσιακό λαχανικό και βότανο της ελληνικής κουζίνας, που χρησιμοποιείται σε χόρτα, σαλάτες, ψάρια, σε πίτες και ως τσάι. Η ανηθόλη, η δραστική του ουσία, ηρεμεί το πεπτικό σύστημα και μειώνει το φούσκωμα και τα αέρια. Είναι επίσης πλούσιος σε βιταμίνη C, φυτικές ίνες και κάλιο. Έρευνες δείχνουν αντιφλεγμονώδεις, αντιμικροβιακές και ελαφρώς οιστρογονικές ιδιότητες, όμως η επίδραση στις ορμόνες χρειάζεται προσοχή σε ορισμένες ομάδες.
Μην απλώς το διαβάζετε, καταγράψτε τοΦωτογραφίστε το γεύμα σας και η Kalorita καταγράφει θερμίδες και θρεπτικά συστατικά σε δευτερόλεπτα. 3 ημέρες δωρεάν.→Θρεπτική αξία του μάραθου: σύγκριση ανά 100 g
Το λαχανικό μάραθου, οι σπόροι και το τσάι έχουν διαφορετικό θρεπτικό προφίλ:
| Θρεπτικό συστατικό | Μάραθος (λαχανικό) 100 g | Μαραθόσπορος 1 κ.γ. (2 g) | Τσάι μαραθόσπορου 200 ml |
|---|---|---|---|
| Θερμίδες | 31 kcal | 7 kcal | ~3 kcal |
| Πρωτεΐνη | 1,24 g | 0,34 g | 0,1 g |
| Υδατάνθρακες | 7,3 g | 1,05 g | 0,6 g |
| Φυτικές ίνες | 3,1 g | 0,8 g | 0,2 g |
| Βιταμίνη C | 12 mg (13% ΗΤ) | ίχνη | 1 έως 2 mg |
| Κάλιο | 414 mg (9% ΗΤ) | 34 mg | 30 έως 50 mg |
| Ασβέστιο | 49 mg (5% ΗΤ) | 24 mg | 5 mg |
| Σίδηρος | 0,73 mg (4% ΗΤ) | 0,37 mg | ίχνη |
Ο μάραθος λαχανικό έχει λίγες θερμίδες (31 kcal ανά 100 g) και πολύ κάλιο, που βοηθά την καρδιά και τα αγγεία. Οι σπόροι, αν και μικροί, περιέχουν αξιόλογη ποσότητα φυτικών ινών, ασβεστίου και σιδήρου.
Οι επιδράσεις του μάραθου στο πεπτικό σύστημα
Το πιο τεκμηριωμένο όφελος του μάραθου αφορά το πεπτικό σύστημα. Η δραστική ουσία ανηθόλη και η φενχόνη δρουν ως εξής:
- Αέρια και φούσκωμα: η ανηθόλη χαλαρώνει τους λείους μύες του εντέρου, ώστε τα αέρια να φεύγουν πιο εύκολα. Σε τυχαιοποιημένη μελέτη του 2016, το τσάι μαραθόσπορου μείωσε σημαντικά το κλάμα από κολικούς σε βρέφη σε σύγκριση με το placebo
- Ευερέθιστο έντερο (IBS): συστηματικές ανασκοπήσεις δείχνουν ότι τα μείγματα με μαραθόσπορο μπορούν να ελαφρύνουν τα συμπτώματα του IBS. Η επίδραση είναι πιο έντονη όταν συνδυάζεται με λάδι δυόσμου
- Καούρα και στομαχικό οξύ: ο μάραθος μπορεί να καλύψει το βλεννογόνο του στομάχου και να μειώσει τον ερεθισμό από το οξύ. Όμως η κλινική τεκμηρίωση είναι ασθενής, δεν αποτελεί πρώτη θεραπεία για την παλινδρόμηση
- Δυσκοιλιότητα: οι υψηλές φυτικές ίνες (3,1 g/100 g) ρυθμίζουν τις κινήσεις του εντέρου. Το αποτέλεσμα είναι καλύτερο όταν συνοδεύεται από επαρκή πρόσληψη νερού και καταναλώνεται ως λαχανικό
- Αντιμικροβιακή δράση: μελέτες in vitro δείχνουν ότι η ανηθόλη έχει αντιμικροβιακή δράση σε ορισμένα παθογόνα βακτήρια. Η επίδραση αυτή στο ανθρώπινο έντερο δεν έχει ακόμη αποδειχθεί
Ορμονική δράση και ομάδες που χρειάζονται προσοχή
Ο μάραθος περιέχει φυτοοιστρογόνα, γι' αυτό ορισμένες ομάδες χρειάζονται ιδιαίτερη εκτίμηση:
| Ομάδα | Κατάσταση | Σύσταση |
|---|---|---|
| Υγιείς ενήλικες | Ασφαλής | Μπορεί να καταναλώνεται ελεύθερα ως λαχανικό και τσάι |
| Θηλάζουσες μητέρες | Περιορισμένα στοιχεία, προσοχή στην κατανάλωση | 1 έως 2 φλιτζάνια τσάι την ημέρα. Αποφύγετε τα υψηλής δόσης εκχυλίσματα |
| Έγκυες | Υψηλές δόσεις μπορεί να είναι μη ασφαλείς | Ασφαλές σε ποσότητες φαγητού· αποφύγετε εκχυλίσματα και κάψουλες |
| Ορμονοευαίσθητος καρκίνος (μαστού, μήτρας) | Απαιτείται προσοχή | Χρειάζεται έγκριση γιατρού· τα εκχυλίσματα αποκλείονται |
| Βρέφη 0 έως 12 μηνών (κολικοί) | Οι μελέτες με χαμηλή δόση τσαγιού φαίνονται ασφαλείς | Με σύσταση του παιδιάτρου, φυσικό τσάι και όχι εμπορικό σιρόπι |
Ο μάραθος ως βότανο (λαχανικό, μπαχαρικό, τσάι) είναι ασφαλής για καθημερινή χρήση. Τα υψηλής δόσης εκχυλίσματα ή οι κάψουλες ενέχουν κινδύνους, ειδικά στην εγκυμοσύνη, τον θηλασμό και σε ορμονοευαίσθητες καταστάσεις. Γι' αυτές τις μορφές απαιτείται πάντα έγκριση γιατρού.
Πώς φτιάχνεται το τσάι μαραθόσπορου και πότε πρέπει να το πίνετε
Διαφορετικοί τρόποι παρασκευής και ιδανικές ώρες κατανάλωσης:
- Από φρέσκο μάραθο: 1 κλαράκι φρέσκου μάραθου (φύλλα και λεπτό κλαδάκι) σε 250 ml βραστό νερό, αφήστε 5 έως 8 λεπτά και σουρώστε. Έχει ελαφρύ γλυκάνισο· αν θέλετε, προσθέστε μέλι
- Από ξερό σπόρο: 1 κ.γ. (περίπου 2 g) θρυμματισμένο σπόρο σε 200 ml βραστό νερό, αφήστε 10 λεπτά. Το άρωμα είναι πιο έντονο
- Έτοιμο μείγμα με άλλα βότανα: υπάρχουν μείγματα μαραθόσπορου με χαμομήλι ή αγριοτριανταφυλλιά. Για τυποποιημένη δόση μπορεί να είναι πιο βολικά
- Καλύτερη ώρα: 20 έως 30 λεπτά μετά το φαγητό για την πέψη, πριν τον ύπνο για χαλάρωση. Το πρωί με άδειο στομάχι, με προσοχή αν έχετε τάση για διάρροια ή κολικούς
- Ασφαλής ημερήσια δόση: 2 έως 3 φλιτζάνια τσάι ή 1 έως 2 κ.γ. σπόρο. Αποφύγετε τα πυκνά εκχυλίσματα
Συχνές ερωτήσεις
Σε τι χρησιμεύει το τσάι μαραθόσπορου;
Το τσάι μαραθόσπορου βοηθά κυρίως την πέψη: μειώνει τα αέρια, το φούσκωμα και τους κράμπες. Η δραστική ουσία ανηθόλη χαλαρώνει τους μύες του εντέρου, ώστε τα αέρια να φεύγουν εύκολα. Έχει επίσης ήπιες αντιφλεγμονώδεις και αντιμικροβιακές ιδιότητες. Τα κλινικά στοιχεία δείχνουν ότι ο πιο δυνατός ρόλος του είναι στους κολικούς των βρεφών.
Ο μάραθος βοηθά στο αδυνάτισμα;
Ο μάραθος δεν κάνει άμεσα το σώμα να κάψει λίπος, όμως έχει έμμεση συμβολή. Η μεγάλη περιεκτικότητα σε νερό και φυτικές ίνες παρατείνει το αίσθημα κορεσμού, ενώ το λαχανικό έχει πολύ λίγες θερμίδες (31 kcal ανά 100 g). Το τσάι αυξάνει την πρόσληψη υγρών χωρίς ζάχαρη και θερμίδες. Σε συνδυασμό με ισορροπημένη διατροφή, μπορεί να υποστηρίξει τον έλεγχο του βάρους.
Ποιες βιταμίνες περιέχει ο μάραθος;
Το λαχανικό μάραθου έχει κυρίως βιταμίνη C (12 mg ανά 100 g, δηλαδή το 13% της ημερήσιας τιμής), φολικό οξύ και βιταμίνες του συμπλέγματος B. Ως προς τα μέταλλα ξεχωρίζει για το κάλιο (414 mg/100 g) και το ασβέστιο (49 mg/100 g). Οι σπόροι προσφέρουν σε μικρή ποσότητα σίδηρο, ασβέστιο και μαγνήσιο.
Μπορώ να πίνω τσάι μαραθόσπορου στην εγκυμοσύνη;
Η κατανάλωση μάραθου ως τροφής (λαχανικό, μπαχαρικό) θεωρείται γενικά ασφαλής στην εγκυμοσύνη. Όμως δεν συνιστώνται τα υψηλής δόσης εκχυλίσματα, οι κάψουλες ή το συμπυκνωμένο τσάι, γιατί η ανηθόλη σε μεγάλες δόσεις μπορεί να προκαλέσει συσπάσεις της μήτρας. Για ιατρική χρήση απαιτείται πάντα έγκριση γιατρού.
Ο μάραθος παχαίνει;
Όχι. Το λαχανικό έχει μόλις 31 kcal ανά 100 g, και ένα κουταλάκι σπόρου έχει περίπου 7 kcal. Η συνήθης κατανάλωση δεν οδηγεί σε αύξηση βάρους· αντίθετα, ο συνδυασμός λίγων θερμίδων και πολλών ινών βοηθά στον έλεγχο του βάρους.
Ο μάραθος βοηθά στο φούσκωμα των αερίων;
Ναι, είναι από τα πιο τεκμηριωμένα του οφέλη. Η ανηθόλη και η φενχόνη χαλαρώνουν τους λείους μύες του εντέρου, ώστε τα αέρια να αποβάλλονται πιο εύκολα. Σε κλινικές μελέτες, το τσάι μαραθόσπορου μείωσε σημαντικά τους κολικούς και τα αέρια στα βρέφη. Βοηθά και τους ενήλικες μετά το φαγητό, όταν νιώθουν φούσκωμα.
Κάντε την καταμέτρηση θερμίδων απλή
Φωτογραφίστε το φαγητό σας και η τεχνητή νοημοσύνη της Kalorita εκτιμά τις θερμίδες και τα θρεπτικά συστατικά του σε δευτερόλεπτα.
Κατεβάστε δωρεάν