Garnalen voedingswaarde: calorieën, eiwit en selenium
Garnalen zijn in Nederland en België erg populair, van de garnalencocktail tot de Oostendse garnaalkroket. Qua voeding zijn ze een topper: 100 g gekookte garnalen bevat maar 85 kcal en 20 g eiwit. Ze zitten ook vol selenium, jodium en vitamine B12. Jarenlang werden garnalen gemeden vanwege hun cholesterol, maar die reputatie is grotendeels achterhaald.
Lees het niet alleen, houd het bijMaak een foto van je maaltijd en Kalorita registreert calorieën en macro's in enkele seconden. 3 dagen gratis.→Voedingswaarden van garnalen in een tabel
Voedingswaarden voor 100 g gekookte garnalen (gestoomd of gekookt):
| Voedingsstof | Hoeveelheid (100 g) | % ADH |
|---|---|---|
| Calorieën | 85 kcal | 4% |
| Eiwit | 20,1 g | 40% |
| Vet | 0,9 g | 1% |
| Koolhydraten | 0,2 g | minder dan 1% |
| Cholesterol | 189 mg | 63% |
| Natrium | 190 mg | 8% |
| Selenium | 38 µg | 69% |
| Jodium | 35 µg | 23% |
| Vitamine B12 | 1,3 µg | 54% |
| Fosfor | 237 mg | 19% |
| Zink | 1,5 mg | 14% |
| Omega-3 (EPA en DHA) | 0,3 g | n.v.t. |
Garnalen leveren veel eiwit per gram. 200 g gekookte garnalen (ongeveer 170 kcal) bevat 40 g eiwit.
Garnalen en cholesterol: het oude verhaal klopt niet meer
100 g garnalen bevat 189 mg cholesterol. Dat is een hoge waarde, en daarom werden garnalen jarenlang als ongezond bestempeld. De huidige voedingswetenschap ziet het anders:
- Voedingscholesterol is niet hetzelfde als bloedcholesterol: Je lever past de eigen aanmaak aan als je via het eten meer cholesterol binnenkrijgt. Bij de meeste mensen is het verband klein.
- Verzadigd vet is de belangrijkste factor: Garnalen bevatten 0,9 g vet en slechts 0,2 g verzadigd vet. Verzadigd vet beïnvloedt het LDL-cholesterol veel sterker dan het cholesterol uit garnalen.
- Triglyceriden en HDL: Onderzoek naar zeevruchten laat vaak een gunstig effect zien op triglyceriden en HDL-cholesterol.
- Let op bij familiaire hypercholesterolemie: Bij een kleine groep mensen reageert het bloedcholesterol sterk op voedingscholesterol. Die groep overlegt het best met de huisarts of een cardioloog.
De Gezondheidsraad adviseert ten minste één keer per week vis. Garnalen passen daarbij als magere, eiwitrijke aanvulling.
Bereiding bepaalt de calorieën
Garnalen blijven gezond zolang je ze niet in veel boter of frituurvet bakt:
| Bereiding | Calorieën (100 g) | Eiwit | Vet | Beoordeling |
|---|---|---|---|---|
| Gekookt of gestoomd | 85 kcal | 20 g | 0,9 g | Laagste calorieën, weinig verlies van voedingsstoffen |
| Grill of oven | 98 kcal | 19 g | 2 g | Met een beetje olijfolie is dit een uitstekende keuze |
| Gesauteerd in olijfolie | 150 tot 180 kcal | 18 g | 8 tot 10 g | Goed, het gezonde vet wordt toegevoegd |
| Gebakken in roomboter | 210 tot 250 kcal | 17 g | 14 tot 16 g | Lekker, maar de calorieën lopen op |
| Gepaneerd en gefrituurd | 290 tot 350 kcal | 14 g | 18 tot 22 g | Veel calorieën en veel vet, zoals bij de garnaalkroket |
| In een salade | 85 tot 120 kcal | 18 tot 20 g | 1 tot 3 g | Zorgt voor variatie zonder veel extra calorieën |
Selenium, jodium en B12: de verborgen troeven
Garnalen leveren een flink deel van drie voedingsstoffen die je niet altijd genoeg binnenkrijgt:
- Selenium (38 µg per 100 g, 69% van de ADH): Selenium is nodig voor het enzym glutathionperoxidase, dat cellen beschermt tegen oxidatieve stress. Het speelt ook een rol bij de schildklierhormonen. Zeevruchten behoren tot de beste bronnen.
- Jodium (35 µg per 100 g, 23% van de ADH): Jodium is nodig voor de aanmaak van schildklierhormoon. Wie weinig vis eet, krijgt soms te weinig jodium. Een paar keer per week garnalen helpt daarbij.
- Vitamine B12 (1,3 µg per 100 g, 54% van de ADH): B12 komt vrijwel alleen voor in dierlijke producten. Veganisten en vegetariërs moeten B12 uit verrijkte producten of supplementen halen. Voor wie vis eet, zijn garnalen een gemakkelijke bron.
- Fosfor (237 mg per 100 g): Fosfor werkt samen met calcium voor sterke botten en tanden. Mensen met een nierziekte beperken hun fosforinname vaak en overleggen dat met een arts.
Veelgestelde vragen
Zijn garnalen slecht voor het cholesterol?
Voor de meeste mensen niet. Garnalen bevatten veel cholesterol, maar weinig verzadigd vet, en het verzadigde vet bepaalt vooral het LDL-cholesterol in het bloed. Bij een kleine groep mensen met een gevoelige reactie op voedingscholesterol is het verstandig om het met de huisarts of cardioloog te bespreken.
Hoeveel calorieën heeft een portie garnalen?
Gekookte garnalen bevatten 85 kcal per 100 g. Een portie van 150 tot 200 g, ongeveer 130 tot 170 kcal, is verzadigend. Met een salade erbij wordt het een compleet en licht maaltje. Gepaneerd of in boter gebakken lopen de calorieën snel op, soms tot drie of vier keer zoveel.
Helpen garnalen bij afvallen?
Garnalen zijn eiwitrijk en weinig caloriek, en eiwit houdt je langer verzadigd. 200 g gekookte garnalen (ongeveer 170 kcal) levert 40 g eiwit. Zo veel eiwit met dezelfde calorieën uit een andere bron halen is lastig. De bereiding bepaalt het effect: frituren neemt het voordeel weg.
Zijn garnalen een veelvoorkomend allergeen?
Schaal- en schelpdieren, zoals garnalen, krab, kreeft en mosselen, behoren tot de meest voorkomende voedselallergieën bij volwassenen. Het allergeen tropomyosine is bestand tegen hitte, dus koken haalt het niet weg. Klachten kunnen zijn: jeuk, netelroos, maagklachten of in het ergste geval anafylaxie. Wie een schaaldierenallergie heeft, moet garnalen volledig vermijden.
Mogen zwangere vrouwen garnalen eten?
Ja, als ze goed doorgebakken of gekookt zijn. Garnalen zijn een goede bron van jodium, foliumzuur en B12, die belangrijk zijn voor de ontwikkeling van de baby. Rauwe of onvoldoende verhitte schaal- en schelpdieren, zoals rauwe garnalen in sushi, raad je tijdens de zwangerschap af vanwege het risico op bacteriën zoals Vibrio.
Hoe bereid je garnalen op Nederlandse of Belgische wijze?
Klassiekers zijn de Oostendse garnaalkroket, de grijze garnaaltjes op een snee wit brood met een beetje boter, de garnalencocktail met sla en een schijfje citroen, en garnalen met knoflook uit de oven. Dat laatste is het gezondst: garnalen met een theelepel olijfolie, knoflook en peterselie zijn licht en smaakvol. Een garnaalkroket uit de frituur is lekker, maar heeft meer vet.
Calorieën bijhouden, simpel gemaakt
Maak een foto van je eten en de AI van Kalorita schat de calorieën en macro's in enkele seconden.
Gratis downloaden