← Terug naar de blog Voedingswetenschap

Uien: gezondheidsvoordelen van quercetine, prebiotica en meer

📅 ⏱️ 7 min leestijd ✏️ Kalorita Voedingsredactie

De ui staat in Nederland en Vlaanderen in bijna elke pan: in de stamppot, de uiensoep, de hachee, bij de gehaktbal en op de haring met uitjes. Naast smaak levert de ui quercetine (een flavonoïde antioxidant), zwavelhoudende verbindingen en de prebiotische vezel inuline. Dat maakt de ui interessant voor hart, bloedsuiker en darmen, al is het bewijs per effect wisselend. In deze gids vergelijken we uisoorten en leggen we uit wat onderzoek wel en niet laat zien.

Lees het niet alleen, houd het bijMaak een foto van je maaltijd en Kalorita registreert calorieën en macro's in enkele seconden. 3 dagen gratis.→

Voedingswaarde per uisoort (100 g)

Rode, gele en witte uien hebben elk een eigen mix van fytochemicaliën. Lente-ui is een apart product met een ander profiel:

UisoortKcalQuercetinegehalteAnthocyanen (kleurstoffen)Opvallend
Rode ui40 kcalZeer hoogHoogSterkste antioxidantprofiel; rauw eten levert het meeste op
Gele ui40 kcalHoogLaagDe meest gebruikte kookui; quercetine blijft grotendeels behouden bij bakken
Witte ui42 kcalGemiddeldGeenMilder van smaak; minder fytochemicaliën
Lente-ui (groen)32 kcalGemiddeldLaagRijk aan vitamine K en vitamine C

Rode ui heeft van alle soorten het sterkste antioxidantprofiel. Bakken haalt een deel van de quercetine weg, maar een lichte bak behoudt het grootste deel. Rauw eten geeft het meeste.

Quercetine: de belangrijkste antioxidant van de ui

Quercetine is een flavonoïde en het best onderzochte bioactieve stofje in de ui. Het werkt op meerdere manieren, al komt het meeste bewijs uit celonderzoek en dierstudies:

Hart- en vaatziekten: wat het bewijs laat zien

De effecten van ui op het hart zijn breed onderzocht. Het bewijs is het sterkst voor een voeding rijk aan groenten in het algemeen. Onderzoek naar specifieke hoeveelheden ui is beperkt:

MechanismeVerantwoordelijk bestanddeelMogelijk effectBenaderde hoeveelheid
LDL-cholesterol verlagenQuercetine, zwavelverbindingenEnkele studies laten een gunstig effect op LDL zien; het bewijs is wisselendDagelijks een middelgrote ui
BloeddrukQuercetineEnkele studies zien een kleine daling bij hoge bloeddruk, vaak met grote hoeveelheden of supplementenVeel ui in de maaltijd
BloedplaatjesThiosulfinatenKan de bloedstolling licht remmen; beperkt bewezenRegelmatig rauwe ui
HomocysteïneFoliumzuur (B9), vitamine B6Homocysteïne is een risicofactor voor aderverkalking; ui levert een bijdrageAlgemene bijdrage via de voeding

Gebruik je bloedverdunners of medicijnen die de bloedstolling beïnvloeden? Eet dan grote hoeveelheden ui niet zonder overleg met je arts of apotheker. Bij gewoon gebruik in de keuken is dat zelden een probleem.

Darmen, bloedsuiker en weerstand

Ui is meer dan een smaakmaker. Ook voor de darmen, de bloedsuiker en de weerstand heeft de ui iets te bieden:

Veelgestelde vragen

Is rauwe ui of gekookte ui gezonder?

Rauwe ui bevat meer quercetine en zwavelverbindingen. Koken verandert een deel van deze stoffen, maar kort bakken behoudt veel quercetine. Inuline blijft grotendeels behouden bij koken. Praktische tip: rauwe ui in salades en op de boterham, gebakken ui in de stamppot of het stoofvlees.

Maakt ui maagklachten of reflux erger?

Rauwe ui kan bij gevoelige mensen zuurbranden of reflux geven. Ui bevat ook fructanen (een FODMAP) die bij een prikkelbare darm (IBS) gas en een opgeblazen gevoel kunnen geven. Gekookte ui wordt vaak beter verdragen, omdat een deel van de fructanen afbreekt. Lente-ui is meestal het mildst en is het beste startpunt bij gevoeligheid.

Is rode ui gezonder dan gele ui?

Rode ui bevat meer antioxidanten (anthocyanen en quercetine) dan gele ui. Rauw gegeten is rode ui dus de betere keuze. Gele ui is een prima alternatief om te koken, want quercetine blijft grotendeels behouden bij bakken. Praktisch: rode ui voor rauw gebruik, gele ui voor koken.

Hoe krijg ik de uiengeur uit mijn mond?

De geur komt van zwavelverbindingen die via de longen worden uitgeademd. Mondwater helpt daarom maar kort. Beter werkt kauwen op een rauwe appel, verse munt of peterselie. Groene thee kan ook helpen. Melk bindt de zwavelverbindingen goed. Ui koken maakt de geur bovendien milder.

Werkt ui als natuurlijk antibioticum?

In het laboratorium remmen de zwavelverbindingen uit ui sommige bacteriën, zoals Staphylococcus aureus, E. coli en Helicobacter pylori. Dat is bewijs uit reageerbuisstudies, niet uit behandelingen bij mensen. Bij een infectie is ui geen vervanging voor medische behandeling. Het past wel in een gezond eetpatroon.

Hoeveel ui per dag?

Veel onderzoeken gebruiken 80 tot 150 gram ui per dag, ongeveer 1 tot 2 middelgrote uien. Regelmatig gebruik in soep, saus en salade haalt die hoeveelheid vaak vanzelf. Heb je last van je maag, begin dan met gekookte ui en bouw het aantal langzaam op.

Calorieën bijhouden, simpel gemaakt

Maak een foto van je eten en de AI van Kalorita schat de calorieën en macro's in enkele seconden.

Gratis downloaden