Arbuz: kalorie, wartości odżywcze i zdrowotne korzyści
Arbuz to jeden z najchętniej jadanych owoców polskiego lata, od domowych ogródków po kawałki sprzedawane na wagę. 100 g arbuza ma zaledwie 30 kcal i aż 92% wody. To połączenie sprawia, że owoc jest niskokaloryczny i świetnie nawadnia. Arbuz należy też do najbogatszych w likopen i cytrulinę owoców, a oba składniki mają dobrze opisane działanie: likopen na układ krążenia, cytrulina na regenerację mięśni po wysiłku.
Nie tylko czytaj, zacznij śledzićZrób zdjęcie posiłku, a Kalorita policzy kalorie i makroskładniki w kilka sekund. 3 dni za darmo.→Profil odżywczy arbuza
Arbuz kojarzy się głównie z wodą i cukrem, ale jego skład mikroelementów jest ciekawszy, niż się wydaje:
| Składnik | 100 g arbuza | 1 kawałek (300 g) | % dziennej wartości (na 100 g) |
|---|---|---|---|
| Kalorie | 30 kcal | 90 kcal | 1,5% |
| Węglowodany | 7,6 g | 22,8 g | 3% |
| Cukry | 6,2 g | 18,6 g | brak |
| Błonnik | 0,4 g | 1,2 g | 1,6% |
| Białko | 0,6 g | 1,8 g | 1% |
| Witamina C | 8,1 mg | 24,3 mg | 9% |
| Witamina A (beta-karoten) | 569 IU | 1707 IU | 11% |
| Potas | 112 mg | 336 mg | 3% |
| Likopen | 4500 µg | 13500 µg | brak |
Arbuz jest jednym z najlepszych źródeł likopenu wśród owoców: 100 g arbuza zawiera 4500 µg tego barwnika, a 100 g pomidora około 3000 µg.
Cztery udokumentowane korzyści zdrowotne arbuza
Cztery mechanizmy, które wynoszą arbuza ponad zwykły letni owoc:
- Likopen i serce: Likopen to silny przeciwutleniacz. Ogranicza utlenianie frakcji LDL, a w badaniach wiązał się z lepszymi wskaźnikami ryzyka sercowo-naczyniowego. Około 6 mg likopenu odpowiada mniej więcej 130 g arbuza.
- Cytrulina i wysiłek: Arbuz jest jednym z najbogatszych naturalnych źródeł cytruliny. Organizm przekształca ją w argininę, a ta sprzyja produkcji tlenku azotu, który poprawia przepływ krwi w mięśniach. W badaniu z udziałem sportowców 500 ml soku z arbuza wypitego godzinę przed wysiłkiem zmniejszyło bóle mięśni po treningu.
- Nawodnienie: 92% wody sprawia, że arbuz jest lekki i orzeźwiający. Niska gęstość energetyczna (30 kcal na 100 g) czyni go dobrym wyborem latem zamiast lodów czy słodkich napojów.
- Witamina A i skóra: Beta-karoten z arbuza organizm zamienia w retinol, który wspiera prawidłową kondycję skóry. Nie zastępuje to kremu z filtrem przeciwsłonecznym.
Arbuz na tle innych letnich owoców
Porównanie z innymi owocami sezonowymi pokazuje jego mocne i słabe strony:
| Owoc | Kalorie/100 g | IG | Likopen (µg) | Witamina C (mg) | Błonnik (g) |
|---|---|---|---|---|---|
| Arbuz | 30 kcal | 76 | 4500 | 8 | 0,4 |
| Melon | 34 kcal | 65 | około 0 | 36 | 0,9 |
| Truskawki | 32 kcal | 41 | brak | 59 | 2,0 |
| Brzoskwinia | 39 kcal | 42 | brak | 6 | 1,5 |
| Wiśnie | 50 kcal | 22 | brak | 7 | 2,1 |
| Pomidor | 18 kcal | 30 | 3000 | 14 | 1,2 |
Arbuz ma wysoki indeks glikemiczny (76), ale niski ładunek glikemiczny: 200 g arbuza dostarcza około 15 g węglowodanów, a ładunek glikemiczny wynosi około 11. Osoby z cukrzycą mogą go jeść, pilnując wielkości porcji.
Jak najlepiej jeść arbuza
Kilka praktycznych wskazówek, które pozwolą wykorzystać jego wartości odżywcze:
- Czerwony miąższ ma więcej likopenu: Czerwony kolor pochodzi od likopenu. Odmiany o czerwonym miąższu zawierają go zwykle wyraźnie więcej niż odmiany żółtomiąższowe.
- Dojrzewanie w temperaturze pokojowej: Dojrzały arbuz przechowywany w cieple zachowuje dobre wartości. Pokrojony arbuz trzeba jednak trzymać w lodówce, poniżej 5 stopni Celsjusza, i zjeść w ciągu kilku dni.
- Skórka też się nadaje: Biała część skórki zawiera cytrulinę i można ją przyrządzić jak warzywo, na przykład kiszoną lub smażoną. Trzeba ją dokładnie umyć, zwłaszcza jeśli arbuz nie pochodzi z upraw ekologicznych.
- Porcja: Dla zdrowego dorosłego zwykle wystarczy 300 do 400 g (mały kawałek), czyli około 90 do 120 kcal i 15 g cukrów.
Najczęściej zadawane pytania
Czy arbuz podnosi poziom cukru we krwi?
Arbuz ma wysoki indeks glikemiczny (76), ale ładunek glikemiczny porcji 200 g wynosi tylko około 11, ponieważ rzeczywista ilość węglowodanów jest niewielka. Osoby z cukrzycą powinny jednak pilnować wielkości porcji. Mały kawałek (150 do 200 g) zwykle nie sprawia problemów, a najlepiej obserwować własną reakcję organizmu.
Czy arbuz pomaga schudnąć?
Arbuz sam w sobie nie spala tłuszczu, ale dzięki dużej zawartości wody i niskiej kaloryczności daje sytość. Zastąpienie nim lodów czy słodkiego napoju może ułatwić utrzymanie deficytu kalorycznego. Warto traktować go jako element zbilansowanej diety.
Czy skórkę arbuza można jeść?
Tak. Biała część skórki zawiera cytrulinę. Zielona zewnętrzna warstwa jest gorzka, dlatego do jedzenia nadaje się przede wszystkim jasna część tuż pod nią. Skórkę można kisić, smażyć lub dodać do koktajlu. Przy arbuzach z konwencjonalnych upraw na skórce mogą zostawać pozostałości środków ochrony roślin, więc trzeba ją starannie umyć.
Kiedy jeść arbuza: przed czy po treningu?
Aby skorzystać z cytruliny, można zjeść arbuz albo wypić jego sok na 30 do 60 minut przed wysiłkiem. Po treningu arbuz dobrze uzupełnia płyny i węglowodany.
Czy arbuz z mlekiem jest szkodliwy?
Nie ma rzetelnych dowodów na to, że połączenie arbuza z mlekiem szkodzi zdrowiu. To przekonanie ludowe. U niektórych osób zestawienie może jednak powodować wzdęcia, ponieważ owoce i nabiał trawią się w różnym tempie.
Ile arbuza można zjeść dziennie?
Zdrowy dorosły może zjeść około 300 do 500 g dziennie, czyli 90 do 150 kcal i 12 do 20 g cukrów. Osoby z chorobami nerek powinny ustalić ilość z lekarzem, ponieważ arbuz zawiera potas. W umiarkowanych ilościach nie stanowi jednak problemu dla większości ludzi.
Prosty sposób na liczenie kalorii
Zrób zdjęcie jedzenia, a sztuczna inteligencja Kalorita oszacuje jego kalorie i makroskładniki w kilka sekund.
Pobierz za darmo