← Wróć do bloga Wiedza o żywieniu

Kurkuma i kurkumina: udowodnione korzyści i jak ją stosować

📅 ⏱️ 7 min czytania ✏️ Redaktor żywieniowy Kalorita

Kurkuma (Curcuma longa) zawdzięcza żółty kolor związkowi kurkuminie. To jeden z najczęściej badanych składników roślinnych na świecie. Kurkumina stanowi około 3% suszonej kurkumy i hamuje szlaki NF-κB oraz COX-2, dzięki czemu działa przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie. Tysiące badań klinicznych sprawdzało jej wpływ na bóle stawów, serce, pamięć i metabolizm. Jej przyswajalność jest jednak niska, a pieprz (piperyna) razem z tłuszczem zwiększa wchłanianie w bardzo dużym stopniu.

Nie tylko czytaj, zacznij śledzićZrób zdjęcie posiłku, a Kalorita policzy kalorie i makroskładniki w kilka sekund. 3 dni za darmo.→

Wartości odżywcze kurkumy w proszku (1 łyżeczka to około 3 g)

Kurkuma dodawana do potraw w ilościach przyprawowych ma bardzo mało kalorii. Jej główną wartością są kurkumina i pozostałe kurkuminoidy.

Składnik1 łyżeczka (3 g)Na 100 g
Kalorie9 kcal312 kcal
Węglowodany2,0 g67,1 g
Błonnik0,7 g22,7 g
Białko0,3 g9,7 g
Tłuszcz0,3 g9,7 g
Kurkumina (około)około 90 mgokoło 3 000 mg
Mangan0,5 mg (26% RWS)brak danych
Żelazo0,9 mg (5% RWS)brak danych
Potas56 mg (1% RWS)brak danych

Jedna do trzech łyżeczek kurkumy dziennie daje 90 do 270 mg kurkuminy. W badaniach klinicznych nad działaniem leczniczym zwykle stosowano 500 do 2 000 mg standaryzowanego ekstraktu z kurkuminy dziennie.

Udowodnione korzyści zdrowotne

Na temat kurkuminy opublikowano ponad 3 000 prac naukowych. Najmocniejsze dowody dotyczą kilku obszarów:

Przyswajalność: dlaczego sama kurkuma nie wystarcza?

Największym ograniczeniem czystej kurkuminy jest bardzo słabe wchłanianie. W jelicie cienkim jest szybko przetwarzana, więc do krwi trafia jej bardzo mało.

FormułaWzrost przyswajalnościPraktyczne rozwiązanie
Zwykła kurkumina (proszek)punkt odniesienia (1×)Sama kurkuma w proszku
+ piperyna (ekstrakt z pieprzu, 5 mg)około 20×Dodaj czarny pieprz do kurkumy
Kurkumina w liposomach (otoczka fosfolipidowa)około 5×Niektóre suplementy
Kurkumina micelarna (nanocząsteczki)około 185×Wysokiej klasy preparaty kliniczne
Razem z tłuszczem (oliwa, olej kokosowy)około 3 do 4×Dodawaj do potraw tłustych

Prosty i tani sposób na lepsze wchłanianie to połączenie kurkumy, czarnego pieprzu i oliwy. Tę samą zasadę stosuje się w złotym mleku, które opisujemy poniżej.

Jak wpleść kurkumę w codzienne jedzenie?

  1. Złote mleko: 240 ml ciepłego mleka (krowiego lub roślinnego), 1 łyżeczka kurkumy, szczypta czarnego pieprzu, pół łyżeczki cynamonu i 1 łyżeczka miodu. Wypite przed snem wspiera sen i działa przeciwzapalnie.
  2. Zupy i potrawy: Dodaj 1 do 2 łyżeczek kurkumy z odrobiną pieprzu do zup jarzynowych, soczewicy, ryżu lub kaszy. To najprostszy sposób na codzienne stosowanie.
  3. Jajecznica i omlet: Szczypta kurkumy dodaje potrawie koloru i smaku.
  4. Koktajl: Imbir, kurkuma, cytryna, czarny pieprz i szczypta rozmarynu mogą stanowić poranny „złoty shot”.
  5. Suplement w kapsułkach: Jeśli nie jesz wystarczająco dużo kurkumy, rozważ standaryzowany ekstrakt z kurkuminy (500 do 1 000 mg dziennie) z piperyną. Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe lub na cukrzycę powinny najpierw skonsultować się z lekarzem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można jeść kurkumę codziennie?

Tak. W ilościach przyprawowych, czyli 1 do 3 łyżeczek dziennie, jest bezpieczna. Duże dawki w kapsułkach (powyżej 8 g dziennie) mogą powodować dolegliwości żołądkowe, a w rzadkich przypadkach uszkodzenie wątroby. W zwykłej diecie ryzyko jest minimalne.

Czy kurkuma pomaga na bóle stawów?

Tak, przynajmniej w przypadku wybranych preparatów. Kurkumina z piperyną w dawce 1 000 mg dziennie dawała w badaniach w chorobie zwyrodnieniowej działanie zbliżone do NLPZ. Ryzyko działań niepożądanych jest mniejsze, więc może być uzupełnieniem leczenia. Nie odstawiaj jednak leków bez rozmowy z lekarzem.

Czy kurkuma i kurkumina to to samo?

Nie. Kurkuma to żółta przyprawa z suszonego kłącza rośliny. Kurkumina to aktywny związek polifenolowy, który stanowi około 3% suszonej kurkumy. Jedząc kurkumę, dostarczasz kurkuminę, ale do dawek klinicznych zwykle potrzebny jest standaryzowany ekstrakt.

Czy kurkuma zapobiega nowotworom?

W hodowlach komórkowych i na zwierzętach kurkumina hamowała rozwój niektórych komórek nowotworowych. U ludzi jej skuteczności jako leku przeciwnowotworowego nie udowodniono. Dane wskazują, że przez zmniejszanie stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego może obniżać długoterminowe ryzyko. Traktuj ją jako wsparcie profilaktyczne, nie jako leczenie.

Czy kurkuma rozrzedza krew?

Kurkumina w dużych dawkach może zmniejszać agregację płytek krwi. Osoby przyjmujące warfarynę, aspirynę lub inne leki przeciwpłytkowe powinny unikać wysokich dawek suplementów. Przyprawa w normalnych ilościach w jedzeniu nie stwarza problemu.

Do czego służy złote mleko?

Złote mleko (kurkuma, mleko, pieprz i cynamon) to tradycyjny napój o działaniu przeciwzapalnym, antyoksydacyjnym i lekko uspokajającym. Regularnie pity bywa stosowany przy bólach stawów, dla lepszego snu i wsparcia odporności. Tłuszcz z mleka i piperyna z pieprzu zwiększają wchłanianie kurkuminy.

Prosty sposób na liczenie kalorii

Zrób zdjęcie jedzenia, a sztuczna inteligencja Kalorita oszacuje jego kalorie i makroskładniki w kilka sekund.

Pobierz za darmo