Makrela: wartości odżywcze, omega-3 i kalorie
Makrela (Scomber scombrus) to jedna z najczęściej jedzonych tłustych ryb w Polsce i jedno z najtańszych źródeł omega-3. 100 g surowej makreli zawiera około 205 kcal, 18,6 g białka i około 2,5 g EPA i DHA. Pod tym względem jest zbliżona do łososia, ale zwykle kosztuje wyraźnie mniej. Witamina B12 to kolejny jej atut: jedna porcja może pokryć kilkukrotnie dzienne zapotrzebowanie.
Nie tylko czytaj, zacznij śledzićZrób zdjęcie posiłku, a Kalorita policzy kalorie i makroskładniki w kilka sekund. 3 dni za darmo.→Makrela: tabela wartości odżywczych (100 g, surowa)
Makrela należy do grupy tłustych ryb, dlatego jest bogata w białko, omega-3 oraz witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (D, A, B12). Dane poniżej dotyczą surowej makreli atlantyckiej (Scomber scombrus).
| Składnik | Ilość (100 g surowej) | % RWS |
|---|---|---|
| Kalorie | 205 kcal | około 10% |
| Białko | 18,6 g | 37% |
| Tłuszcz ogółem | 13,9 g | 18% |
| w tym nasycone | 3,3 g | 16% |
| w tym jednonienasycone | 5,4 g | brak |
| w tym omega-3 (EPA i DHA) | około 2,5 g | brak |
| w tym omega-6 | około 0,3 g | brak |
| Witamina B12 | 8,7 µg | 363% |
| Witamina D | 16,1 µg | 107% |
| Selen | 44,1 µg | 80% |
| Niacyna (B3) | 9,1 mg | 57% |
| Fosfor | 217 mg | 31% |
| Żelazo | 1,6 mg | 9% |
| Potas | 314 mg | 7% |
Makrela jest bogatsza w witaminę B12 niż większość mięs czerwonych. Porcja 100 g pokrywa około 3,6 razy dzienne zapotrzebowanie na tę witaminę.
Makrela a inne ryby: omega-3, kalorie i cena
Pod względem omega-3 makrela jest bardzo zbliżona do łososia, a cenowo zwykle wypada korzystniej. Europejskie zalecenia zakładają jedzenie ryb, w tym tłustych, co najmniej dwa razy w tygodniu. Makrela i śledź są w tym dobrym wyborem.
Wartości orientacyjne, mogą się różnić w zależności od gatunku, sposobu hodowli i obróbki.
| Ryba | Kalorie (kcal/100 g surowej) | Białko (g) | Omega-3 EPA i DHA (g) | Cena |
|---|---|---|---|---|
| Makrela | 205 | 18,6 | około 2,5 | niska |
| Łosoś hodowlany | 208 | 20,1 | około 2,3 | wysoka |
| Śledź atlantycki | 158 | 17,9 | około 1,7 | niska |
| Dorsz | 82 | 17,8 | poniżej 0,3 | średnia |
| Tuńczyk w puszce, w wodzie | 116 | 25,5 | około 0,25 | średnia |
Sezonowość: kiedy makrela ma najwięcej tłuszczu
Zawartość tłuszczu w makreli zmienia się w ciągu roku, a z nią zawartość omega-3. Ogólnie najtłustsza bywa jesienią i zimą, a w okresie tarła, wiosną i latem, jest chudsza i mniej smaczna. Świeża makrela z lokalnego połowu jest zwykle najlepsza.
- Jesień i wczesna zima: najwyższa zawartość tłuszczu i omega-3. Najlepszy czas na zakup świeżej ryby.
- Zima: tłuszcz nadal wysoki, jakość dobra. Mrożone filety są wtedy zwykle tańsze.
- Wiosna i lato: okres tarła, ryba jest chudsza i zawiera mniej omega-3.
- Praktyczna wskazówka: świeżą makrelę wybieraj z lśniącymi oczami, czerwonymi skrzelami i lekkim, morskim zapachem. Matowe oczy i ostry zapach świadczą o tym, że ryba nie jest świeża.
Dla omega-3 najlepszy jest okres jesienno-zimowy, kiedy ryba ma najwięcej tłuszczu.
Makrela w kuchni: kalorie zależą od przygotowania
Pieczenie i grillowanie należą do metod, które najlepiej zachowują omega-3, bo nie wymagają dużej ilości tłuszczu. Smażenie na głębokim tłuszczu zwiększa kaloryczność i może osłabiać delikatne kwasy tłuszczowe. Cytryna dodaje smaku, a witamina C z cytryny wspiera przyswajanie żelaza z innych składników posiłku.
| Przygotowanie | Porcja | Kalorie (ok.) | Uwaga |
|---|---|---|---|
| Surowa | 100 g | 205 kcal | Wartość bazowa z tabeli USDA |
| Pieczona lub grillowana, bez tłuszczu | 100 g gotowej ryby | około 260 kcal | Woda odparowuje, więc kalorie na 100 g rosną |
| Smażona na łyżce oleju | 100 g gotowej ryby | około 340 kcal | Olej dodaje około 80 do 120 kcal |
| Wędzona | 100 g | około 260 do 300 kcal | Zależy od producenta; często dużo soli |
Wędzona makrela kupowana w sklepie często ma dużo soli. Osoby z nadciśnieniem powinny ją jeść rzadziej i w małych porcjach.
Najczęściej zadawane pytania
Jak często można jeść makrelę?
Zalecenia, między innymi WHO i Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), mówią o regularnym jedzeniu tłustych ryb, na przykład dwa razy w tygodniu. Makrela ma niską zawartość rtęci, dlatego pasuje też kobietom w ciąży i małym dzieciom w umiarkowanych ilościach. Ryby drapieżne o wysokiej zawartości rtęci, na przykład miecznik czy rekin, to osobna kategoria.
Czy makrela tuczy?
100 g surowej makreli ma 205 kcal i sporo tłuszczu, ale większość tego tłuszczu to omega-3 i kwasy jednonienasycone, a nie nasycone z przetworzonej żywności. Białko (18,6 g na 100 g) daje sytość. Przy kontrolowanej porcji, na przykład 290 kcal za pieczoną rybę, dwie porcje w tygodniu nie zaszkodzą wadze.
Makrela czy łosoś, co jest zdrowsze?
Oba są pod względem omega-3 bardzo zbliżone. Makrela ma więcej witaminy B12, około 8,7 µg na 100 g wobec około 3,2 µg w łososiu hodowlanym. Łosoś wypada nieco lepiej pod względem witaminy D. Największa różnica to cena i sposób hodowli: łosoś hodowlany to przede wszystkim ryba z farm, a makrela najczęściej pochodzi z połowów.
Jak przygotować makrelę w domu?
Najprostsza wersja to makrela pieczona w piekarniku z cytryną, koperkiem i odrobiną oliwy. Filety piecze się w temperaturze około 200 stopni przez 15 do 20 minut. Można też przygotować pastę z wędzonej makreli z jogurtem naturalnym, cebulą i chrzanem, lżejszą wersję tradycyjnego smalcu rybnego.
Wędzona makrela jest zdrowa?
Wędzona makrela zachowuje omega-3 i białko, ale często zawiera dużo soli. W 100 g może być od kilkuset miligramów sodu, podczas gdy świeża ryba ma go zaledwie kilkadziesiąt. Osoby z nadciśnieniem, chorobami nerek lub niewydolnością serca powinny wybierać ją rzadko i w małych ilościach. Przed podaniem można ją namoczyć w zimnej wodzie na 30 do 60 minut, co obniża zawartość soli.
Jak przechowywać makrelę?
Świeża makrela w lodówce (0 do 4 stopni) wytrzyma najwyżej 1 do 2 dni. Dłużej przechowuje się oczyszczone filety lub całe ryby w szczelnym opakowaniu w zamrażarce, w temperaturze minus 18 stopni. Mrożona ryba zachowuje jakość przez 3 do 4 miesięcy. Rozmrażaj ją powoli w lodówce, bo w mikrofalówce traci na jakości.
Prosty sposób na liczenie kalorii
Zrób zdjęcie jedzenia, a sztuczna inteligencja Kalorita oszacuje jego kalorie i makroskładniki w kilka sekund.
Pobierz za darmo