← Wróć do bloga Herbaty

Matcha: właściwości, kalorie i jak ją pić

📅 ⏱️ 7 min czytania ✏️ Redaktor żywieniowy Kalorita

Matcha to zmielony w proszek liść zielonej herbaty, uprawianej w cieniu. Pijesz w niej cały liść, dlatego dostarcza 3 do 4 razy więcej przeciwutleniaczy i kofeiny niż zwykła zielona herbata zaparzona w torebce. L-teanina, aminokwas obecny w matchy, działa razem z kofeiną: wspiera koncentrację, ale nie wywołuje tak wyraźnego "nerwowego" pobudzenia jak kawa. Spośród wszystkich herbat matcha ma najwięcej EGCG (epigalokatechiny galusanu).

Nie tylko czytaj, zacznij śledzićZrób zdjęcie posiłku, a Kalorita policzy kalorie i makroskładniki w kilka sekund. 3 dni za darmo.→

Matcha a zwykła zielona herbata

Obie herbaty pochodzą z tej samej rośliny, Camellia sinensis. Różni je uprawa i przetwarzanie:

CechaMatchaZwykła zielona herbata
UprawaNa 3 do 4 tygodnie przed zbiorem zacienianaRośnie w pełnym słońcu
PrzetwarzanieCały liść zmielony na proszekLiść zalany wodą i wyjęty
Kofeina (1 porcja)około 70 mgokoło 30 do 40 mg
EGCG (1 porcja)około 130 mgokoło 20 do 35 mg
L-teanina (1 porcja)około 46 mgokoło 8 do 15 mg
Zawartość chlorofiluBardzo wysoka (intensywnie zielony kolor)Średnia
CenaWysoka (lepsze gatunki są drogie)Niska

Zacienianie zwiększa zawartość L-teaniny i chlorofilu. Komórki liścia gromadzą chlorofil, co tłumaczy intensywny zielony kolor matchy.

Wartości odżywcze matchy

Orientacyjny profil jednej filiżanki (240 ml) przygotowanej z 1 łyżeczki matchy (2 g):

SkładnikIlość (2 g matchy)Uwagi
Kalorie5 do 6 kcalBez mleka
Białko0,6 gPełny liść, obecne aminokwasy
Węglowodany1 gGłównie błonnik
Kofeina60 do 80 mgOkoło połowa mocnej kawy
L-teaninaokoło 40 do 50 mgWspiera spokojną koncentrację
EGCGokoło 120 do 140 mgGłówny przeciwutleniacz
Chlorofilokoło 25 do 30 mgBarwnik nadający zielony kolor
Witamina Kokoło 30 µgOkoło 25% dziennego zapotrzebowania

Udokumentowane i sporne korzyści

Badania nad matchą opierają się głównie na EGCG i polifenolach zielonej herbaty, w badaniach klinicznych:

Rozsądna ilość to 1 do 2 filiżanki dziennie (2 do 4 g proszku). Przy większej liczbie, na przykład ponad 5 filiżanek dziennie, rośnie ryzyko skutków ubocznych kofeiny i obciążenia wątroby.

Matcha w polskiej kuchni

Matcha jest coraz popularniejsza w Polsce, a poza klasyczną wersją z wodą można ją łatwo włączyć w codzienne jedzenie. Polska tradycja herbaciana (herbata z cytryną, z miodem, z malinami i ziołowe napary) dobrze się z nią łączy:

Najczęściej zadawane pytania

Czy matcha po południu zaburza sen?

Połowiczny okres półtrwania kofeiny to około 5 godzin, więc 70 mg kofeiny wypite po 15:00 może opóźnić zasypianie, szczególnie u osób wrażliwych na kofeinę. Najlepsze okno to godziny od 9:00 do 14:00. L-teanina łagodzi działanie kofeiny, ale nie znosi jej wpływu na sen.

Czy matcha jest bezpieczna w ciąży?

EFSA zaleca w ciąży nie przekraczać 200 mg kofeiny dziennie. Jedna filiżanka matchy (70 do 80 mg) mieści się w tym limicie, ale dwie już wymagają uwagi. Wysokie dawki EGCG mogą też zmniejszać wchłanianie kwasu foliowego, dlatego w pierwszym trymestrze warto unikać nadmiaru. Jedna filiżanka dziennie jest uznawana za bezpieczną.

Czym różni się matcha ceremonialna od kulinarnej?

Matcha ceremonialna pochodzi z pierwszych zbiorów, z młodych liści. Jest słodsza, bardziej kremowa i nadaje się do picia bez dodatków. Matcha kulinarna pochodzi z późniejszych zbiorów, jest bardziej cierpka, ale wystarcza do latte i przepisów, gdzie ważniejszy jest kolor i aromat. Ceremonialna jest znacznie droższa za gram.

Czy matcha wpływa na wchłanianie wapnia?

Taniny mogą nieznacznie zmniejszać wchłanianie wapnia. Żeby to ograniczyć, pij matchę na godzinę przed albo po posiłkach bogatych w wapń, na przykład jogurcie, serze czy migdałach. Przy umiarkowanym piciu 1 do 2 filiżanek dziennie efekt jest praktycznie bez znaczenia.

Z jaką herbatą można porównać matchę?

Pod względem kofeiny to mniej więcej mocne espresso (60 do 80 mg). EGCG jest w matchy 3 do 4 razy więcej niż w zwykłej zielonej herbacie i około 10 razy więcej niż w czarnej. Specyficzną zaletą matchy jest L-teanina, której nie ma w kawie. Dzięki temu energia jest spokojniejsza.

Czy każdy odczuje po matchy przypływ energii?

Różnice indywidualne są duże. Osoby wrażliwe na kofeinę odczuwają mocniejsze działanie. Na początek można spróbować 1 g proszku (około 35 mg kofeiny) i zwiększać dawkę, jeśli organizm to toleruje. Pite na pusty żołądek może wywołać mdłości, lepiej wypić ją z czymś do jedzenia.

Prosty sposób na liczenie kalorii

Zrób zdjęcie jedzenia, a sztuczna inteligencja Kalorita oszacuje jego kalorie i makroskładniki w kilka sekund.

Pobierz za darmo