← Wróć do bloga Orzechy i nasiona

Orzeszki ziemne: wartości odżywcze, białko i dzienna porcja

📅 ⏱️ 7 min czytania ✏️ Redaktor żywieniowy Kalorita

Orzeszki ziemne (Arachis hypogaea) botanicznie są rośliną strączkową, ale je się je jak orzechy. 100 g prażonych orzeszków to 567 kcal, 26 g białka i 49 g tłuszczu. Pod względem zawartości białka wyprzedzają migdały, orzechy włoskie i laskowe. W Polsce jada się je prażone, jako masło orzechowe albo w batonach. Dają dużą sytość przy niskim indeksie glikemicznym (IG ok. 14).

Nie tylko czytaj, zacznij śledzićZrób zdjęcie posiłku, a Kalorita policzy kalorie i makroskładniki w kilka sekund. 3 dni za darmo.→

Porównanie wartości odżywczych (100 g, prażone)

Orzeszki ziemne wypadają szczególnie dobrze pod względem białka i folianów na tle innych orzechów:

SkładnikOrzeszki ziemneMigdałyOrzech włoskiOrzech laskowy
Energia (kcal)567579654628
Białko (g)26,221,215,215,0
Tłuszcz ogółem (g)49,249,965,260,8
Węglowodany (g)16,121,713,716,7
Błonnik (g)8,512,56,79,7
Foliany (µg)2464498113
Witamina E (mg)8,325,60,715,0
Magnez (mg)168270158163

Foliany w orzeszkach ziemnych są 2 do 5 razy wyższe niż w innych orzechach. 100 g pokrywa 62% dziennego zapotrzebowania na foliany, co ma szczególne znaczenie w ciąży.

Jakość białka i profil aminokwasów

Orzeszki ziemne uchodzą za białko dobrej jakości, ale mają jedno ograniczenie:

Wpływ na serce

Duże badania obserwacyjne wiążą spożycie orzeszków ziemnych z mniejszym ryzykiem zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych. Za tym stoją następujące mechanizmy:

SkładnikDziałaniePoziom dowodów
Kwas oleinowy (46% kwasów tłuszczowych)Obniża LDL, zachowuje HDLSilny (metaanaliza)
ResweratrolHamuje utlenianie LDLUmiarkowany
Beta-sitosterolZmniejsza wchłanianie cholesterolu w jelitachUmiarkowany
MagnezReguluje ciśnienie krwiSilny
Niacyna (B3)Wspiera wzrost HDLSilny (w wysokich dawkach)
ArgininaProdukcja tlenku azotu, a więc rozszerzanie naczyńUmiarkowany

Nurses' Health Study (76 000 kobiet, 16 lat): osoby jedzące orzeszki ziemne lub masło orzechowe co najmniej 5 razy w tygodniu miały o 35% niższe ryzyko choroby wieńcowej.

Aflatoksyny i bezpieczne spożycie

Największym problemem bezpieczeństwa żywności w orzeszkach ziemnych są aflatoksyny, toksyny wytwarzane przez pleśnie Aspergillus (zwłaszcza B1). Wysokie narażenie zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby i nowotworów.

Dzienna porcja i kontrola wagi

Mimo dużej gęstości kalorycznej badania sugerują, że regularne jedzenie orzeszków nie sprzyja przybieraniu na wadze. Dzięki sytości może nawet zmniejszać łączne spożycie kalorii.

CelDzienna porcjaKalorieBiałko
Ogólne zdrowie30 g (mała garść)170 kcal7,9 g
Sportowiec (budowa mięśni)50 do 60 g284 do 340 kcal13 do 16 g
Dieta redukcyjna20 do 25 g113 do 142 kcal5 do 7 g
Wrażliwość na sódBez soli, 30 g170 kcal7,9 g

Solone orzeszki zawierają 400 do 700 mg sodu na 100 g. Przy nadciśnieniu lub problemach z nerkami wybieraj wersję bez soli albo masło orzechowe bez soli.

Najczęściej zadawane pytania

Czy orzeszki ziemne to orzechy?

Botanicznie orzeszki ziemne należą do rodziny bobowatych (Fabaceae). Pod względem składu i sposobu jedzenia są jednak zaliczane do orzechów. Osoby uczulone na orzechy mogą też reagować na orzeszki ziemne.

Ile gramów orzeszków ziemnych można zjeść dziennie?

Dla zdrowia ogólnego zaleca się 30 do 40 g dziennie, czyli mniej więcej małą garść. To ok. 170 do 225 kcal i 8 do 10 g białka. Jeśli liczysz kalorie, odmierz porcję na wadze.

Czy orzeszki ziemne tuczą?

Są kaloryczne, ale badania pokazują, że regularni konsumenci orzeszków zwykle nie przybierają na wadze. Powodem jest duża sytość. Mimo to nie należy przekraczać porcji.

Czym różnią się orzeszki ziemne od masła orzechowego?

Całe orzeszki zawierają więcej błonnika i mniej cukru. Komercyjne masła orzechowe zwykle mają dodany cukier, sól i olej roślinny. Najbliższą alternatywą jest naturalne masło orzechowe z samych orzeszków.

Czy alergia na orzeszki ziemne jest częsta?

To jedna z najczęstszych alergii pokarmowych na świecie. Objawy mogą być łagodne (pokrzywka, swędzenie) albo zagrażać życiu (anafilaksja). Jeśli w rodzinie występują alergie, skonsultuj z lekarzem wprowadzenie orzeszków do diety małego dziecka.

Czy surowe orzeszki są zdrowsze od prażonych?

Prażenie zmniejsza poziom części witamin z grupy B, ale podczas reakcji Maillarda powstają związki antyoksydacyjne, a poziom aflatoksyn znacząco spada. Oba warianty są zdrowe, a prażone są bezpieczniejsze. Unikaj nadmiaru soli i smażenia w tłuszczu.

Prosty sposób na liczenie kalorii

Zrób zdjęcie jedzenia, a sztuczna inteligencja Kalorita oszacuje jego kalorie i makroskładniki w kilka sekund.

Pobierz za darmo