← Πίσω στο ιστολόγιο Οδηγός τροφίμων

Οφέλη ελαιόλαδου: καρδιά, πολυφαινόλες και σωστή χρήση

📅 ⏱️ 6 λεπτά ανάγνωσης ✏️ Συντάκτης διατροφής της Kalorita

Το ελαιόλαδο είναι η βάση της ελληνικής κουζίνας, αλλά και μία από τις πιο μελετημένες τροφές στον κόσμο. Στη μελέτη PREDIMED, με 7.447 συμμετέχοντες υψηλού κινδύνου, όσοι έτρωγαν τουλάχιστον 4 κουταλιές της σούπας εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο την ημέρα μείωσαν τα καρδιαγγειακά συμβάντα (έμφραγμα και εγκεφαλικό) κατά 30%. Πόσο από αυτό το αποτέλεσμα οφείλεται στο ελαϊκό οξύ και πόσο στις πολυφαινόλες, όπως η ολεοκανθάλη και η υδροξυτυροσόλη; Και ποιο ελαιόλαδο αξίζει να αγοράσεις;

Μην απλώς το διαβάζετε, καταγράψτε τοΦωτογραφίστε το γεύμα σας και η Kalorita καταγράφει θερμίδες και θρεπτικά συστατικά σε δευτερόλεπτα. 3 ημέρες δωρεάν.→

Τύποι ελαιολάδου και ποιότητα

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα ελαιόλαδα κατατάσσονται ανάλογα με την οξύτητα και τον τρόπο παραγωγής τους:

ΚατηγορίαΟξύτηταΠολυφαινόλεςΤρόπος παραγωγήςΙδανική χρήση
Εξαιρετικά παρθένο (Extra Virgin)έως 0,8%Η υψηλότερη (200 έως 800 mg/kg)Μόνο μηχανική, ψυχρή έκθλιψηΣαλάτα, λαχανικά, χαμηλή έως μέτρια θερμοκρασία
Παρθένο (Virgin)έως 2%ΜέτριαΜηχανική έκθλιψηΣότε, μαγείρεμα
Ελαιόλαδο (ραφινέ και μείγμα)0,3 έως 1%ΧαμηλήΡαφινάρισμα και ανάμειξη με παρθένοΤηγάνισμα, φούρνος
Πυρηνέλαιο (Pomace)έως 1%Πολύ χαμηλήΧημική εκχύλιση με διαλύτηΒιομηχανική χρήση

Τα περισσότερα οφέλη προέρχονται από τις πολυφαινόλες. Το ραφινέ ελαιόλαδο είναι κατάλληλο για μαγείρεμα, όμως η έρευνα για την υγεία αφορά κυρίως το εξαιρετικά παρθένο.

Καρδιά και εγκέφαλος: τι λένε οι μελέτες

Τα στοιχεία για το ελαιόλαδο προέρχονται από μερικές από τις μεγαλύτερες μελέτες διατροφής που έχουν γίνει:

Οι 2 έως 4 κουταλιές της σούπας (25 έως 50 ml) την ημέρα αντιστοιχούν στις ποσότητες των μελετών. Αυτό είναι περίπου 220 έως 440 kcal, οπότε πρέπει να μπει στον συνολικό ημερήσιο προϋπολογισμό λιπών.

Θερμοκρασία και μαγείρεμα

Έρευνες που θερμαίνουν ελαιόλαδο σε διαφορετικές θερμοκρασίες δείχνουν ότι το εξαιρετικά παρθένο παράγει λιγότερα πολικά συστατικά από πολλά άλλα φυτικά έλαια στο τηγάνισμα. Τα αντιοξειδωτικά του αυξάνουν την αντοχή του στην οξείδωση.

Τύπος ελαιολάδουΣημείο καπνούΚατάλληλο γιαΣημείωση
Εξαιρετικά παρθένο190 έως 210 °CΣότε, τηγάνι, φούρνος (έως 200 °C)Οι πολυφαινόλες διατηρούνται σε μεγάλο βαθμό
Παρθένο210 °CΣότε, μέτριο μαγείρεμαΚαλή επιλογή
Ραφινέ / μείγμα220 έως 230 °CΤηγάνισμα σε υψηλή θερμοκρασίαΧωρίς πολυφαινόλες, αλλά σταθερό στη θερμότητα
Πυρηνέλαιο238 °CΒιομηχανικό τηγάνισμαΔεν έχει το ίδιο υγειονομικό όφελος

Στην καθημερινή κουζίνα, για σότε (160 έως 180 °C) και φούρνο (180 έως 200 °C), το εξαιρετικά παρθένο είναι ασφαλές. Για συνεχές βαθύ τηγάνισμα (πάνω από 190 °C) το ραφινέ είναι πιο πρακτικό.

Πώς διαλέγεις καλό ελαιόλαδο

Η Ελλάδα είναι από τις μεγαλύτερες χώρες παραγωγής ελαιολάδου στον κόσμο, αλλά στην αγορά υπάρχει σύγχυση με τις ετικέτες. Αυτά είναι τα κριτήρια που ξεχωρίζουν ένα αξιόπιστο προϊόν:

Η ποικιλία Κορωνέικη, που καλλιεργείται κυρίως στην Πελοπόννησο και την Κρήτη, είναι γνωστή για τα υψηλά επίπεδα πολυφαινολών της.

Συχνές ερωτήσεις

Το ελαιόλαδο κάνει παχύ;

Μία κουταλιά της σούπας (14 ml) ελαιολάδου έχει περίπου 120 kcal, όσο κι ένα οποιοδήποτε άλλο λάδι. Αν η συνολική ενέργεια ξεπεράσει την κατανάλωση, παίρνεις βάρος. Η αίσθηση κορεσμού και τα αντιφλεγμονώδη συστατικά βοηθούν στη διατήρηση του βάρους, όταν μπει σωστά στο πλάνο.

Πόσες κουταλιές ελαιόλαδο την ημέρα;

Οι προστατευτικές ποσότητες στις μελέτες είναι 2 έως 4 κουταλιές της σούπας (25 έως 50 ml, περίπου 220 έως 440 kcal). Μέτρησέ το μέσα στο σύνολο των λιπών σου, που πρέπει να είναι περίπου 25 έως 35% των θερμίδων. Μία κουταλιά στο πρωινό και μία στη σαλάτα είναι ένας εύκολος τρόπος να το μοιράσεις.

Είναι καλό να πίνεις ελαιόλαδο νηστικός;

Δεν υπάρχει ισχυρή απόδειξη, αλλά είναι δημοφιλής συνήθεια. Το ελαιόλαδο διεγείρει τη χοληδόχο κύστη και μπορεί να βοηθήσει την κίνηση του εντέρου το πρωί. Αν δεν έχεις ευαισθησία στο στομάχι, μπορείς να δοκιμάσεις ένα γλυκό κουταλάκι, αλλά μην περιμένεις μεγάλη διαφορά.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο ελαιόλαδο και στο ηλιέλαιο;

Το ηλιέλαιο είναι πλούσιο σε ω-6 (λινελαϊκό οξύ). Το ελαιόλαδο είναι πλούσιο σε ω-9 μονοακόρεστο (ελαϊκό οξύ). Η υπερβολική αναλογία ω-6 συνδέεται με χρόνια φλεγμονή, και το ελαιόλαδο ισορροπεί καλύτερα αυτή την αναλογία. Η διαφορά στις πολυφαινόλες είναι επίσης μεγάλη: το εξαιρετικά παρθένο έχει 200 έως 800 mg/kg, ενώ το ηλιέλαιο σχεδόν καθόλου.

Μπορούν οι έγκυες και οι θηλάζουσες να χρησιμοποιούν ελαιόλαδο;

Ναι. Το ελαιόλαδο είναι βασικό στοιχείο της μεσογειακής διατροφής, που συνιστάται και στην εγκυμοσύνη. Το ελαϊκό οξύ συμβάλλει στην ανάπτυξη του εμβρυϊκού εγκεφάλου. Σε συνηθισμένες ποσότητες, 2 έως 4 κουταλιές την ημέρα, δεν υπάρχει κίνδυνος. Για εξατομικευμένες οδηγίες, συμβουλέψου τον γιατρό σου.

Αν το ελαιόλαδο πήξει στο ψυγείο, έχει χαλάσει;

Όχι. Το ελαιόλαδο θολώνει ή πήζει στο ψυγείο, και αυτό είναι φυσική ιδιότητα. Όταν επιστρέψει σε θερμοκρασία δωματίου, γίνεται ξανά υγρό. Δεν είναι δείκτης ποιότητας.

Κάντε την καταμέτρηση θερμίδων απλή

Φωτογραφίστε το φαγητό σας και η τεχνητή νοημοσύνη της Kalorita εκτιμά τις θερμίδες και τα θρεπτικά συστατικά του σε δευτερόλεπτα.

Κατεβάστε δωρεάν