Πατάτα: θερμίδες βραστής, ψητής και τηγανητής πατάτας
Η πατάτα είναι από τα βασικότερα λαχανικά της ελληνικής κουζίνας. Αντίθετα με όσα λέγονται, η απλή βραστή πατάτα είναι θρεπτική: μόνο ~87 kcal ανά 100 g, με πολύ κάλιο και βιταμίνη B6. Οι θερμίδες αυξάνονται από το λάδι, το βούτυρο και το τυρί, όχι από την ίδια την πατάτα. Με σωστό μαγείρεμα, η πατάτα μπορεί να είναι μέρος ισορροπημένης διατροφής, χάρη στις ίνες και στον κορεσμό που προσφέρει.
Μην απλώς το διαβάζετε, καταγράψτε τοΦωτογραφίστε το γεύμα σας και η Kalorita καταγράφει θερμίδες και θρεπτικά συστατικά σε δευτερόλεπτα. 3 ημέρες δωρεάν.→Θερμίδες ανά τρόπο μαγειρέματος της πατάτας
Η θερμιδική αξία της πατάτας αλλάζει πολύ με τον τρόπο μαγειρέματος. Η διαφορά ανάμεσα στη βραστή και την τηγανητή μπορεί να φτάσει τις τέσσερις φορές:
| Τρόπος μαγειρέματος | Θερμίδες (100 g) | Μερίδα 200 g | Λιπαρά (100 g) |
|---|---|---|---|
| Ωμή πατάτα | 77 kcal | 154 kcal | 0,1 g |
| Βραστή (χωρίς φλούδα) | 87 kcal | 174 kcal | 0,1 g |
| Βραστή (με φλούδα) | 93 kcal | 186 kcal | 0,1 g |
| Στον ατμό | 89 kcal | 178 kcal | 0,1 g |
| Φούρνου (με φλούδα) | 93 kcal | 186 kcal | 0,1 g |
| Σοτέ ή λαδερή στο τηγάνι | ~150 kcal | ~300 kcal | ~5 g |
| Πουρές (γάλα και βούτυρο) | ~113 kcal | ~226 kcal | ~3 g |
| Φούρνου (ελαιόλαδο) | ~120 kcal | ~240 kcal | ~4 g |
| Σπιτική τηγανητή πατάτα | ~265 kcal | ~530 kcal | ~13 g |
| Έτοιμη τηγανητή (fast food) | ~312 kcal | ~624 kcal | ~15 g |
| Πατατάκια σακούλας | ~536 kcal | ~1072 kcal | ~35 g |
Η βραστή και η ψητή πατάτα διαφέρουν μόνο κατά 6 kcal ανά 100 g. Με σάλτσες και λάδι, όμως, η διαφορά μεγαλώνει γρήγορα. Η τηγανητή πατάτα έχει 3 έως 4 φορές περισσότερες θερμίδες από τη βραστή.
Θρεπτικά στοιχεία της βραστής πατάτας (100 g)
Η απλή βραστή πατάτα είναι πολύ θρεπτικότερη από όσο νομίζουν πολλοί:
| Θρεπτικό συστατικό | Ποσότητα (100 g) | % ημερήσιας ανάγκης |
|---|---|---|
| Θερμίδες | 87 kcal | 4,4% |
| Υδατάνθρακες | 20,1 g | 7% |
| Ζάχαρη | 0,9 g | - |
| Ίνες | 1,8 g | 7% |
| Πρωτεΐνη | 1,9 g | 4% |
| Λιπαρά | 0,1 g | κάτω από 1% |
| Κάλιο | 379 mg | 9% |
| Βιταμίνη C | 13 mg | 14% |
| Βιταμίνη B6 | 0,3 mg | 18% |
| Φυλλικό οξύ (B9) | 16 µg | 4% |
| Σίδηρος | 0,3 mg | 2% |
| Μαγνήσιο | 22 mg | 5% |
Η πατάτα, μαζί με τη μπανάνα, είναι από τις καλύτερες φυτικές πηγές καλίου (379 mg/100 g βραστή). Αν τη βράσεις χωρίς φλούδα, χάνεις κάποια μέταλλα και ίνες· το ιδανικό είναι να τη μαγειρέψεις με τη φλούδα.
Μπορεί η πατάτα να μπει σε δίαιτα;
Με τη δημοτικότητα των δίαιτων χαμηλών υδατανθράκων, η πατάτα έχει βγει από τη λίστα πολλών ανθρώπων. Είναι όμως σωστή αυτή η ανησυχία;
Ο γλυκαιμικός δείκτης της πατάτας είναι υψηλός: βραστή ~78, ψητή ~85. Ωστόσο, η βραστή πατάτα που κρυώνει αποκτά «ανθεκτικό άμυλο», ένα άμυλο με προβιοτική δράση, που μειώνει τον GI σε ~56. Γι' αυτό η πατατοσαλάτα από κρύα πατάτα δίνει μικρότερη γλυκαιμική απόκριση από την ζεστή, φρεσκοβρασμένη.
- Προτίμησε βραστή ή ψητή: έχει 3 έως 4 φορές λιγότερες θερμίδες από την τηγανητή.
- Μην ξεφλουδίζεις: ακριβώς κάτω από τη φλούδα συγκεντρώνονται οι ίνες και το κάλιο.
- Φτιάξε πατατοσαλάτα: το βράσιμο και το κρύωμα αυξάνουν το ανθεκτικό άμυλο και μειώνουν τη γλυκαιμική απόκριση.
- Συνδύασε με πρωτεΐνη ή λίπος: αυγό, τυρί ή ελαιόλαδο επιβραδύνουν την άνοδο του σακχάρου.
- Έλεγξε τη μερίδα: 1 μεσαία πατάτα (~150 g) έχει ~130 kcal, λογική μερίδα.
Πατάτα στην ελληνική κουζίνα: θερμίδες φαγητών
Η πατάτα είναι βάση δεκάδων ελληνικών φαγητών. Οι θερμίδες αλλάζουν πολύ με τα υλικά και το λάδι:
| Φαγητό | Μερίδα | Εκτιμώμενες θερμίδες | Σημείωση |
|---|---|---|---|
| Πατάτες λαδερές | 1 μπολ (~200 g) | ~220 kcal | Εξαρτάται από την ποσότητα ελαιόλαδου |
| Πατατοσαλάτα (βραστή) | 1 μερίδα (~200 g) | ~175 έως 220 kcal | Με ελαιόλαδο και λεμόνι |
| Γεμιστή πατάτα φούρνου (βασική) | 1 τεμάχιο (~350 g) | ~320 kcal | Τα υλικά γεμίσματος αυξάνουν τις θερμίδες |
| Κοτόπουλο λεμονάτο με πατάτες | 1 μερίδα (~200 g) | ~250 έως 300 kcal | Εξαρτάται από το λίπος του κρέατος |
| Πατατόπιτα (φούρνου) | 1 κομμάτι (~100 g) | ~280 kcal | Εξαρτάται από το φύλλο και το λάδι |
| Πατατόσουπα (χωρίς κρέμα) | 1 κούπα (~250 ml) | ~130 kcal | Εξαρτάται από την ποσότητα λαδιού |
| Σπιτικές τηγανητές πατάτες | 1 μερίδα (~150 g) | ~400 kcal | Η απορρόφηση λαδιού είναι ανάλογη |
Η γεμιστή πατάτα φούρνου είναι πιο θερμιδική απ' όσο φαίνεται: η βασική ψητή πατάτα έχει ~320 kcal, αλλά με τυρί, αλλαντικά, καλαμπόκι και σάλτσες το σύνολο μπορεί να φτάσει τις 600 έως 900 kcal.
1, 2 και 3 πατάτες: πόσες θερμίδες; Πίνακας σε τεμάχια και γραμμάρια
Συχνά η θερμιδική αξία της πατάτας ζητείται σε τεμάχια. Μια μεσαία ωμή πατάτα ζυγίζει περίπου 150 g, οπότε ο παρακάτω πίνακας συγκρίνει τεμάχια και γραμμάρια:
| Ποσότητα | Ωμό βάρος | Ωμές θερμίδες | Βραστές θερμίδες |
|---|---|---|---|
| 1 μεσαία πατάτα | ~150 g | ~116 kcal | ~130 kcal |
| 2 μεσαίες πατάτες | ~300 g | ~231 kcal | ~261 kcal |
| 3 μεσαίες πατάτες | ~450 g | ~347 kcal | ~392 kcal |
| 100 g ωμή πατάτα | 100 g | 77 kcal | 87 kcal (βραστή) |
| 200 g πατάτα | 200 g | 154 kcal | 174 kcal (βραστή) |
Όταν βράζει, η πατάτα απορροφά νερό, οπότε οι θερμίδες ανά 100 g ανεβαίνουν λίγο σε σχέση με την ωμή (77 kcal έναντι 87 kcal). Αυτό δεν είναι απώλεια βάρους αλλά απορρόφηση νερού, και δεν αλλάζει τις θερμίδες της συνολικής μερίδας.
Κάνει η πατάτα στο φούρνο να παχαίνει;
Η απλή πατάτα φούρνου (χωρίς λάδι, με φλούδα, 93 kcal/100 g) δεν παχαίνει από μόνη της· έχει χαμηλή πυκνότητα θερμίδων και χορταίνει. Αυτό που ανεβάζει τις θερμίδες είναι το ελαιόλαδο, το βούτυρο, το κασέρι και οι σάλτσες. Μία κουταλιά της σούπας ελαιόλαδο (~120 kcal) ή 30 g κασέρι (~110 kcal) μπορούν να διπλασιάσουν τις θερμίδες μιας απλής πατάτας φούρνου.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσες θερμίδες έχει μία πατάτα;
Μια μεσαία πατάτα (~150 g) έχει περίπου 130 kcal όταν είναι βραστή και περίπου 116 kcal όταν είναι ωμή. Όταν ψήνεται στο φούρνο ή τηγανίζεται, οι θερμίδες ανεβαίνουν ανάλογα με το λάδι που προστίθεται.
Πόσες θερμίδες έχει η βραστή πατάτα;
Η βραστή πατάτα χωρίς φλούδα έχει περίπου 87 kcal ανά 100 g. Μια μεσαία πατάτα (~150 g) βρασμένη έχει ~130 kcal. Η βραστή με φλούδα (93 kcal/100 g) έχει λίγο περισσότερες. Αυτό που ανεβάζει πραγματικά τις θερμίδες είναι το βούτυρο, το γάλα ή το λάδι που προστίθενται.
Παχαίνει η πατάτα;
Η απλή μαγειρεμένη πατάτα δεν παχαίνει: έχει χαμηλή πυκνότητα θερμίδων και χορταίνει. Μεγάλες μελέτες μακράς διάρκειας, όπως αυτές του Χάρβαρντ, δείχνουν ότι η αύξηση βάρους σχετίζεται περισσότερο με το τηγάνι και τα πατατάκια παρά με την πατάτα καθαυτή. Το πρόβλημα είναι το λάδι, το αλάτι και οι σάλτσες, όχι η πατάτα.
Ποια είναι η διαφορά θερμίδων ανάμεσα σε βραστή και τηγανητή πατάτα;
Η διαφορά είναι μεγάλη: βραστή ~87 kcal/100 g, έτοιμη τηγανητή (fast food) ~312 kcal/100 g, περίπου 3,5 φορές περισσότερες. Τα πατατάκια φτάνουν τις 536 kcal/100 g. Η διαφορά προέρχεται από το λάδι που απορροφάται. Αν η πατάτα ψηθεί στο φούρνο με ελαιόλαδο, μένει γύρω στις 120 kcal/100 g και είναι πολύ πιο υγιεινή επιλογή.
Μπορεί να φάει πατάτα ένας διαβητικός;
Με προσεκτική μερίδα και σωστό μαγείρεμα, ναι. Η κρύα βρασμένη πατάτα (GI ~56) δίνει μικρότερη γλυκαιμική απόκριση από τη φρεσκοβρασμένη (GI ~78). Ο συνδυασμός με πρωτεΐνη ή υγιές λίπος, όπως αυγό ή ελαιόλαδο, επιβραδύνει ακόμη περισσότερο την άνοδο του σακχάρου. Συνιστάται μερίδα 100 έως 150 g και έλεγχος του σακχάρου μετά το γεύμα.
Έχει σημασία η φλούδα της πατάτας;
Ναι. Η περιοχή ακριβώς κάτω από τη φλούδα έχει περισσότερες ίνες, κάλιο, βιταμίνη C και σίδηρο από το εσωτερικό. Όταν μαγειρεύεται με τη φλούδα, η περιεκτικότητα σε ίνες είναι περίπου 30% μεγαλύτερη σε σχέση με την ξεφλουδισμένη. Πλύνε καλά την πατάτα και μαγείρεψέ την με τη φλούδα, στο φούρνο ή βρασμένη.
Η πατάτα είναι πιο υγιεινή από το ρύζι;
Το μαγειρεμένο ρύζι (~130 kcal/100 g) έχει περίπου 1,5 φορά τις θερμίδες της βραστής πατάτας (~87 kcal/100 g). Η πατάτα υπερτερεί σε βιταμίνη C, κάλιο και βιταμίνη B6. Η πρωτεΐνη και οι ίνες είναι χαμηλές και στα δύο. Για έλεγχο μερίδας, η πατάτα δίνει περισσότερο όγκο και κορεσμό με λιγότερες θερμίδες.
Κάντε την καταμέτρηση θερμίδων απλή
Φωτογραφίστε το φαγητό σας και η τεχνητή νοημοσύνη της Kalorita εκτιμά τις θερμίδες και τα θρεπτικά συστατικά του σε δευτερόλεπτα.
Κατεβάστε δωρεάν