Aardappel voedingswaarde: calorieën gekookt, gepoft en als frites per 100 gram
De aardappel staat in Nederland en Vlaanderen op bijna elk bord, van de stamppot en de gekookte aardappelen bij de vis tot de frietjes van de frituur. Het is een voedzame groente die vaak ten onrechte een slechte naam heeft. Gekookte aardappel bevat per 100 g ongeveer 87 kcal, veel kalium en een flinke portie vitamine C. Wat de calorieën omhoog brengt, is het vet waarin de aardappel wordt gefrituurd, of de boter, room en kaas die erbij gaan. De aardappel zelf is zelden het probleem.
Lees het niet alleen, houd het bijMaak een foto van je maaltijd en Kalorita registreert calorieën en macro's in enkele seconden. 3 dagen gratis.→Calorieën per bereidingswijze (100 g)
De bereidingswijze bepaalt hoeveel calorieën u binnenkrijgt. Tussen gekookt en gefrituurd zit ongeveer een factor vier:
| Bereidingswijze | Calorieën (100 g) | Calorieën (portie van 150 g) | Vet (100 g) |
|---|---|---|---|
| Rauw | 77 kcal | 116 kcal | 0,1 g |
| Gekookt zonder schil | 87 kcal | 130 kcal | 0,1 g |
| Gekookt met schil | 93 kcal | 140 kcal | 0,1 g |
| Gestoomd | 89 kcal | 134 kcal | 0,1 g |
| Gepoft (met schil) | 93 kcal | 140 kcal | 0,1 g |
| Gebakken in een beetje olie | ongeveer 150 kcal | ongeveer 225 kcal | ongeveer 5 g |
| Aardappelpuree (met melk en boter) | ongeveer 113 kcal | ongeveer 170 kcal | ongeveer 3 g |
| Frites van de frituur | ongeveer 312 kcal | ongeveer 470 kcal | ongeveer 15 g |
| Chips uit de zak | ongeveer 536 kcal | ongeveer 215 kcal per 40 g | ongeveer 35 g |
Gekookte aardappel en gepoft zonder toevoegingen verschillen maar weinig van elkaar. Frites en chips hebben vier tot zes keer zoveel calorieën per gram, door het vet waarin ze gebakken worden.
Voedingswaarden van gekookte aardappel (100 g, zonder schil)
De onderstaande waarden zijn afkomstig van de USDA FoodData Central voor gekookte aardappel. Ze verschillen per ras en rijpheid:
| Voedingsstof | Hoeveelheid (100 g) | Procent van de dagelijkse behoefte |
|---|---|---|
| Calorieën | 87 kcal | 4,4% |
| Koolhydraten | 20,1 g | 7% |
| Suikers (van nature) | 0,9 g | geen aanbevolen waarde |
| Vezels | 1,8 g | 7% |
| Eiwit | 1,9 g | 4% |
| Vet | 0,1 g | minder dan 1% |
| Kalium | 379 mg | 9% |
| Vitamine C | 13 mg | 14% |
| Vitamine B6 | 0,3 mg | 18% |
| Foliumzuur (B9) | 16 µg | 4% |
| IJzer | 0,3 mg | 2% |
| Magnesium | 22 mg | 5% |
Gekookte aardappel bevat veel kalium, meer dan een banaan, en een flinke hoeveelheid vitamine C en B6. Daarmee is zij een van de bijzondere zetmeelrijke groenten.
Aardappel in het dieet: wel of niet?
Lage-koolhydraatdiëten hebben de aardappel van veel borden verdreven. Maar de aardappel is geen probleem als de bereiding en de porties kloppen:
- Kies gekookt of gepoft: dat is veel minder calorierijk dan frites of chips. Bakken in een grote hoeveelheid olie verdrievoudigt de calorieën.
- Eet de schil mee: de schil bevat extra vezels en mineralen. Een schoon geschrobde aardappel met schil is de voedzaamste variant.
- Laat gekookte aardappel afkoelen: door het afkoelen ontstaat resistent zetmeel, dat de bloedsuiker minder snel doet stijgen. Denk aan een aardappelsalade met yoghurt of olie.
- Combineer met eiwit of groente: een ei, vis of kwark naast de aardappel vertraagt de opname van suiker in het bloed.
- Let op de porties: een middelgrote aardappel van 150 g levert ongeveer 130 kcal. Dat is een redelijke portie als bijgerecht.
Calorieën van typisch Nederlandse aardappelgerechten
In de Nederlandse keuken zijn aardappelen op veel manieren klaargemaakt. De toevoegingen bepalen het calorieverschil:
| Gerecht | Portie | Calorieën (ongeveer) | Opmerking |
|---|---|---|---|
| Gekookte aardappelen | 1 middelgrote (150 g) | 130 kcal | Basis zonder toevoegingen |
| Gepofte aardappel met een theelepel boter | 1 aardappel (150 g) met 5 g boter | 175 kcal | Met kwark of kruidenboter wordt het meer |
| Frites uit de frituur | 1 portie van 150 g | 470 kcal | Hangt af van de olie en de dikte van de frietjes |
| Frites met mayonaise | 150 g frites met 30 g mayonaise | 670 kcal | Mayonaise levert veel vet |
| Chips uit de zak | 1 zak van 40 g | 215 kcal | Makkelijk meer dan één zak per keer |
Stamppot is op zichzelf niet zwaar, maar de boter, de melk en het spekje of de rookworst erbij bepalen het aantal calorieën. Een stamppot van boerenkool met een flinke klodder boter is een stevige maaltijd met veel vezels.
Hoeveel calorieën zit er in 1, 2 of 3 aardappels?
In de keuken wordt de aardappel vaak per stuk gerekend. Een middelgrote aardappel van ongeveer 150 g:
| Hoeveelheid | Gewicht (rauw) | Calorieën rauw | Calorieën gekookt |
|---|---|---|---|
| 1 middelgrote aardappel | ongeveer 150 g | ongeveer 116 kcal | ongeveer 130 kcal |
| 2 middelgrote aardappelen | ongeveer 300 g | ongeveer 231 kcal | ongeveer 261 kcal |
| 3 middelgrote aardappelen | ongeveer 450 g | ongeveer 347 kcal | ongeveer 392 kcal |
| 100 g rauw | 100 g | 77 kcal | 87 kcal (gekookt) |
| 200 g rauw | 200 g | 154 kcal | 174 kcal (gekookt) |
Bij het koken neemt de aardappel water op, waardoor 100 g gekookt iets meer kcal heeft dan 100 g rauw. Het totale aantal calorieën in de hele aardappel verandert niet door het koken zelf.
Glycemische index van aardappel
De aardappel heeft een hoge glycemische index (GI). Gekookte aardappel zit rond de 78 en gepoft rond de 85. Wanneer gekookte aardappel afkoelt, ontstaat resistent zetmeel, en daalt de GI tot ongeveer 56. Een aardappelsalade die van tevoren is gemaakt, geeft daarom een rustiger effect op de bloedsuiker dan een warme aardappel.
Voor mensen met diabetes is het verstandig de porties te beperken en de aardappel met eiwit of groente te eten, en de bloedsuiker na de maaltijd te controleren.
Veelgestelde vragen
Hoeveel calorieën heeft een aardappel?
Een middelgrote aardappel van ongeveer 150 g bevat gekookt ongeveer 130 kcal en rauw ongeveer 116 kcal. Gepoft met een beetje boter wordt dat ongeveer 175 kcal. Met de extra olie of boter van frites of gebakken aardappelen kan dat sterk oplopen.
Hoeveel calorieën heeft gekookte aardappel per 100 gram?
Zonder schil bevat gekookte aardappel ongeveer 87 kcal per 100 g. Met schil is dat ongeveer 93 kcal. Het verschil zit vooral in de toevoegingen: boter, room of melk maken de puree calorierijker.
Maakt aardappel dik?
Gekookte of gepofte aardappel op zich niet. Ze is laag in calorieën en verzadigend. Grote Harvard-onderzoeken laten zien dat vooral frites en chips in verband staan met gewichtstoename, en veel minder gekookte aardappel. Het gaat dus om de bereiding en de toevoegingen.
Zijn frites veel ongezonder dan gekookte aardappel?
Ja. Frites bevatten ongeveer 312 kcal per 100 g, tegenover 87 kcal voor gekookte aardappel. Ze nemen veel vet op tijdens het frituren. Eén portie frites van 150 g komt op ongeveer 470 kcal. Af en toe frites is geen probleem, maar het wordt makkelijk een dagelijkse gewoonte.
Mag iemand met diabetes aardappel eten?
Ja, met een beperkte portie. Afgekoelde gekookte aardappel (GI ongeveer 56) geeft een rustiger bloedsuikerbeeld dan verse, warme aardappel (GI ongeveer 78). Combineer de aardappel met eiwit of groente en controleer de bloedsuiker na de maaltijd. Overleg bij twijfel met uw huisarts of diëtist.
Moet je de schil van de aardappel eten?
Het is voedzamer om de schil mee te eten. De schil bevat extra vezels en mineralen ten opzichte van het vruchtvlees. Goed schoonschrobben is genoeg. Alleen bij groene plekken of uitgelopen aardappelen is de schil niet geschikt om te eten.
Is aardappel gezonder dan rijst?
Gekookte witte rijst bevat ongeveer 130 kcal per 100 g, tegenover 87 kcal voor gekookte aardappel. Aardappel levert meer vitamine C, kalium en vitamine B6. Beide leveren weinig eiwit en vezels. Voor de portiegrootte is aardappel het voordeligst, omdat er bij dezelfde calorieën meer volume op uw bord ligt.
Calorieën bijhouden, simpel gemaakt
Maak een foto van je eten en de AI van Kalorita schat de calorieën en macro's in enkele seconden.
Gratis downloaden