Vegan διατροφή: ελλείψεις και πρακτικός οδηγός
Η vegan διατροφή, όταν είναι σωστά σχεδιασμένη, είναι κατάλληλη για κάθε ηλικία και υγιεινή (Ακαδημία Διατροφής και Διαιτολογίας των ΗΠΑ, 2016). Χρειάζεται όμως ιδιαίτερη προσοχή στη B12, το ω-3 (EPA/DHA), τον σίδηρο, το ασβέστιο, τον ψευδάργυρο, το ιώδιο και τη βιταμίνη D. Μια λανθασμένα σχεδιασμένη vegan διατροφή οδηγεί γρήγορα σε ελλείψεις.
Μην απλώς το διαβάζετε, καταγράψτε τοΦωτογραφίστε το γεύμα σας και η Kalorita καταγράφει θερμίδες και θρεπτικά συστατικά σε δευτερόλεπτα. 3 ημέρες δωρεάν.→Επτά θρεπτικά συστατικά που λείπουν από τη vegan διατροφή
| Θρεπτικό | Κίνδυνος | Λύση |
|---|---|---|
| Βιταμίνη B12 | Υψηλός (απόλυτος) | Συμπλήρωμα ή εμπλουτισμένο προϊόν |
| Ω-3 (EPA/DHA) | Υψηλός | Συμπλήρωμα από φύκια |
| Σίδηρος (αιμικός) | Μέτριος | Φακές, σπανάκι + βιταμίνη C |
| Ασβέστιο | Μέτριος | Τόφου, σουσάμι, μπρόκολο, εμπλουτισμένο γάλα |
| Ψευδάργυρος | Μέτριος | Σπόροι κολοκύθας, φασόλια, αραχίδες |
| Ιώδιο | Μέτριος | Ιωδιούχο αλάτι ή φύκια |
| Βιταμίνη D | Υψηλός (αν έχεις λίγη έκθεση στον ήλιο) | Συμπλήρωμα |
Η B12 βρίσκεται φυσικά μόνο σε ζωικές πηγές. Για έναν vegan το συμπλήρωμα είναι υποχρεωτικό, δεν υπάρχει εναλλακτική.
Φυτικές πηγές πρωτεΐνης
| Πηγή | Μερίδα | Πρωτεΐνη |
|---|---|---|
| Τόφου (σκληρό) | 100 g | 17 g |
| Tempeh | 100 g | 19 g |
| Seitan | 100 g | 25 g |
| Φακές (βραστές) | 100 g | 9 g |
| Ρεβίθια (βραστά) | 100 g | 8 g |
| Φασόλια | 100 g | 8 g |
| Μπιζέλια | 100 g | 5 g |
| Κινόα (μαγειρεμένη) | 100 g | 4 g |
| Σογάλα | 250 ml | 7 g |
| Φυστικοβούτυρο | 30 g | 7 g |
| Chia | 30 g | 5 g |
| Edamame | 100 g | 11 g |
B12: το αδιαπραγμάτευτο
Η B12 είναι το πιο κρίσιμο σημείο της vegan διατροφής. Η έλλειψη μπορεί να κρατήσει χρόνια χωρίς συμπτώματα, αλλά η νευρολογική βλάβη (μούδιασμα, μόνιμα προβλήματα μνήμης) είναι συνήθως μη αναστρέψιμη.
- Δόση: 1000 mcg την εβδομάδα ή 250 mcg την ημέρα μεθυλοκοβαλαμίνη ή κυανοκοβαλαμίνη
- Εξέταση: έλεγχος B12 και ομοκυστεΐνης μία φορά τον χρόνο
- Εμπλουτισμένα προϊόντα: φυτικά γάλατα, μανιτάρια, διατροφική μαγιά
- Σύμπτωμα: κόπωση, θολή σκέψη, μούδιασμα, αναιμία. Συχνά γίνεται αντιληπτό αργά
Κόλπα για καλύτερη απορρόφηση σιδήρου
Ο φυτικός σίδηρος (μη αιμικός) απορροφάται σε χαμηλό ποσοστό (5 έως 15%). Με μερικές τεχνικές μπορεί να αυξηθεί έως και 3 φορές:
- Βιταμίνη C στο γεύμα: φακές με λεμονάτη σαλάτα
- Μαγείρεμα σε χύτρα από χυτοσίδηρο: αυξάνει τον σίδηρο της τροφής κατά 16 έως 20%
- Απόσταση από τσάι και καφέ: 1 ώρα πριν ή μετά το γεύμα, γιατί οι ταννίνες μειώνουν την απορρόφηση
- Μαϊντανός, σουμάκι, άνηθος: σίδηρος και βιταμίνη C μαζί
- Φακοκεφτέδες με λεμόνι, σπανακόπιτα με πορτοκάλι: κλασικοί ελληνικοί συνδυασμοί
Παράδειγμα μενού για 1 ημέρα
- Πρωινό: βρώμη + chia + καρύδια + σογάλα εμπλουτισμένο + σταφύλια = 18 g πρωτεΐνης, σίδηρος, B12, ω-3
- Μεσημέρι: ρεβίθια με ρύζι + σαλάτα με σουμάκι + σάλτσα ταχινιού = 22 g πρωτεΐνης
- Σνακ: χούμους + καρότο + 1 μήλο = 8 g πρωτεΐνης
- Βράδυ: φακοκεφτέδες + πλιγούρι + σαλάτα σπανάκι = 28 g πρωτεΐνης
- Σύνολο: ~1900 kcal, 76 g πρωτεΐνης, 50 g ίνες, επαρκή σίδηρος και ασβέστιο
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζεται συμπλήρωμα στη vegan διατροφή;
Η B12 είναι απαραίτητη. Η βιταμίνη D και το ω-3 (από φύκια) συνιστώνται έντονα. Για σίδηρο, ψευδάργυρο και ιώδιο η ανάγκη ποικίλλει ανά άτομο· η εξέταση αίματος είναι ο οδηγός.
Η σόγια διαταράσσει τις ορμόνες;
Όχι. Οι ισοφλαβόνες της σόγιας έχουν ασθενή δράση παρόμοια με τα οιστρογόνα. 1 έως 2 μερίδες σόγιας την ημέρα (τόφου, σογάλα, tempeh) είναι ασφαλείς και μπορεί μάλιστα να προστατεύουν την καρδιά.
Μπορούν τα παιδιά να είναι vegan;
Αν σχεδιαστεί προσεκτικά, ναι, αλλά απαιτείται εξειδικευμένη καθοδήγηση. Χρειάζονται αρκετή πρωτεΐνη, συμπλήρωμα B12 και D, και παρακολούθηση του σιδήρου. Συνιστάται συνεργασία με παιδίατρο και διαιτολόγο.
Μπορούν οι vegan αθλητές να χτίσουν μυς;
Ναι. Η σόγια, οι φακές, η πρωτεΐνη μπιζελιού και η κινόα μαζί δίνουν αρκετή λευκίνη. Ο στόχος των 1,6 έως 2 g/kg πρωτεΐνης πρέπει να επιτυγχάνεται.
Οι vegan κινδυνεύουν από έλλειψη πρωτεΐνης;
Συνήθως όχι. Ο συνδυασμός ποικιλίας οσπρίων και ολικής άλεσης σιτηρών δίνει αρκετή πρωτεΐνη. Για έναν μη αθλητή ενήλικα, το 1 g/kg επιτυγχάνεται εύκολα.
Ποιος είναι ο πιο εύκολος τρόπος να γίνει κανείς vegan;
Ξεκίνα με χορτοφαγία (υπάρχουν ακόμα αυγά και γαλακτοκομικά). Μετά από 4 έως 6 εβδομάδες αφαίρεσε τα αυγά και ύστερα τα γαλακτοκομικά. Η απότομη αλλαγή μπορεί να προκαλέσει ελλείψεις σε B12 και πρωτεΐνη.
Κάντε την καταμέτρηση θερμίδων απλή
Φωτογραφίστε το φαγητό σας και η τεχνητή νοημοσύνη της Kalorita εκτιμά τις θερμίδες και τα θρεπτικά συστατικά του σε δευτερόλεπτα.
Κατεβάστε δωρεάν