← Wróć do bloga Przewodnik dietetyczny

Dieta wegańska: niedobory, źródła białka i praktyczny przewodnik

📅 ⏱️ 8 min czytania ✏️ Redaktor żywieniowy Kalorita

Dobrze zaplanowana dieta wegańska odpowiada potrzebom organizmu w każdym wieku, zgodnie ze stanowiskiem Amerykańskiej Akademii Dietetyki z 2016 roku. Wymaga jednak szczególnej uwagi na B12, omega-3 (EPA/DHA), żelazo, wapń, cynk, jod i witaminę D. Źle zaplanowana dieta wegańska szybko prowadzi do niedoborów.

Nie tylko czytaj, zacznij śledzićZrób zdjęcie posiłku, a Kalorita policzy kalorie i makroskładniki w kilka sekund. 3 dni za darmo.→

7 składników, których brakuje w diecie wegańskiej

SkładnikRyzykoRozwiązanie
Witamina B12Wysokie (bezwzględne)Suplement lub produkt wzbogacany
Omega-3 (EPA/DHA)WysokieOlej z alg
Żelazo (niehemowe)ŚrednieSoczewica, szpinak + witamina C
WapńŚrednieTofu, sezam, brokuły, wzbogacony napój roślinny
CynkŚredniePestki dyni, fasola, orzeszki ziemne
JodŚrednieSól jodowana lub wodorosty
Witamina DWysokie (w Polsce, zwłaszcza zimą)Suplement

B12 występuje naturalnie wyłącznie w produktach zwierzęcych. Dla weganina suplement jest obowiązkowy, bo nie ma żadnej alternatywy.

Źródła białka roślinnego

ŹródłoPorcjaBiałko
Tofu (twarde)100 g17 g
Tempeh100 g19 g
Seitan100 g25 g
Soczewica (gotowana)100 g9 g
Ciecierzyca (gotowana)100 g8 g
Fasola (gotowana)100 g8 g
Groch100 g5 g
Komosa ryżowa (ugotowana)100 g4 g
Napój sojowy250 ml7 g
Masło orzechowe30 g7 g
Nasiona chia30 g5 g
Edamame100 g11 g

B12: kwestia bez kompromisów

B12 to najbardziej krytyczny punkt diety wegańskiej. Niedobór może trwać latami, zanim da objawy, a uszkodzenia nerwów (drętwienie, trwałe problemy z pamięcią) bywają nieodwracalne.

Jak wchłaniać żelazo z diety roślinnej?

Żelazo roślinne (niehemowe) wchłania się słabo, ok. 5 do 15%. Kilka sprawdzonych sposobów pozwala zwiększyć wchłanianie nawet trzykrotnie:

Przykładowy jadłospis wegański (1 dzień)

Najczęściej zadawane pytania

Czy na diecie wegańskiej suplementy są konieczne?

Witamina B12 jest obowiązkowa. Witamina D i omega-3 (olej z alg) są mocno zalecane. Żelazo, cynk i jod zależą od osoby, a wynik badania krwi jest najlepszym przewodnikiem.

Czy soja zaburza gospodarkę hormonalną?

Nie. Izoflawony sojowe działają słabo, podobnie do estrogenów. Spożywanie 1 do 2 porcji soi dziennie (tofu, napój sojowy, tempeh) jest bezpieczne, a nawet może chronić serce.

Czy dzieci mogą być na diecie wegańskiej?

Tak, jeśli dieta jest dobrze zaplanowana, ale wymaga nadzoru specjalisty. Konieczne są wysokie podaże białka, suplementacja B12 i witaminy D oraz kontrola żelaza. Zalecany jest zespół: pediatra i dietetyk.

Czy weganie mogą budować mięśnie?

Tak. Kombinacje soi, soczewicy, białka grochu i komosy ryżowej dostarczają wystarczająco dużo leucyny. Cel to 1,6 do 2 g białka na kilogram masy ciała.

Czy weganie cierpią na niedobór białka?

Zwykle nie. Różnorodne rośliny strączkowe i pełne ziarna dają wystarczająco dużo białka. Dla osoby niesportującej 1 g/kg jest łatwy do osiągnięcia.

Jak najłatwiej zacząć dietę wegańską?

Najpierw przejdź na wegetarianizm (jajka i nabiał zostają), a po 4 do 6 tygodniach zrezygnuj z jajek, a potem z nabiału. Nagłe przejście może prowadzić do niedoborów B12 i białka.

Prosty sposób na liczenie kalorii

Zrób zdjęcie jedzenia, a sztuczna inteligencja Kalorita oszacuje jego kalorie i makroskładniki w kilka sekund.

Pobierz za darmo