Somatotip nedir?
1940'larda psikolog William Sheldon, insan vücudunun üç temel tipte sınıflandırılabileceğini öne sürdü:
Ektomorf: İnce, uzun, kemikli yapı. Hızlı metabolizma. Kas kütlesi kazanmakta zorluk. Klasik "skinny" tip.
Mezomorf: Geniş omuz, dar bel, atletik yapı. Kolay kas yapar. Klasik "atletik" tip.
Endomorf: Yuvarlak, geniş yapı. Yavaş metabolizma. Kolay kilo alır, zor verir. Klasik "stocky" tip.
Modern bilim Sheldon'ın teorisinin kişilik bağlantısını reddetmiş olsa da, vücut yapısı sınıflandırması antrenman ve beslenme planlaması için pratik bir araç olarak kullanılmaya devam ediyor.
Bilek ile vücut tipi nasıl ilişkilendirilir?
Bilek çevresi, vücudunuzun kemik yapısının kalınlığını doğrudan yansıtan birkaç ölçümden biridir. Bilek kemiği yağ veya kasla şişmediği için saf iskelet genişliğini verir.
Boy/bilek oranı:
• Yüksek (>10.4 erkek, >11.0 kadın): İnce kemik → ektomorf
• Orta (9.6-10.4 erkek, 10.1-11.0 kadın): Standart kemik → mezomorf
• Düşük (<9.6 erkek, <10.1 kadın): Kalın kemik → endomorf
Bu yalnızca bir gösterge — vücudunuzun gerçek yapısını ayna ve kişisel deneyim daha iyi yansıtır.
Vücut tipinize göre strateji
Ektomorf için:
• Kalori fazlası (300-500 kcal/gün)
• Karbonhidrat yüksek (50%+ kalorinin)
• Düzenli kuvvet antrenmanı (haftada 4-5)
• Çok kardio yapma — kalori yakar
Mezomorf için:
• Dengeli makro: 40C/30P/30Y
• Karışık antrenman (kuvvet + biraz kardio)
• Hedefe göre kalori (cut, maintain veya bulk)
Endomorf için:
• Karbonhidrat kontrollü (35-40%)
• Protein yüksek (30%+)
• Hem kuvvet hem HIIT/kardio
• Şeker ve işlenmiş gıda en aza