Bulgur: kalorie, wartości odżywcze i porównanie z kaszami
Bulgur to kasza pszenna z pełnego ziarna: pszenicę gotuje się, suszy i łamie, a przy tym powstaje skrobia oporna, która dobrze służy jelitom. Ugotowany bulgur ma w 100 g 83 kcal i 4,5 g błonnika. Taka sama porcja ugotowanego białego ryżu ma 130 kcal i prawie nie zawiera błonnika. Indeks glikemiczny bulguru wynosi 46 (niski do średniego), więc poziom cukru we krwi rośnie po nim wyraźnie wolniej niż po ryżu.
Nie tylko czytaj, zacznij śledzićZrób zdjęcie posiłku, a Kalorita policzy kalorie i makroskładniki w kilka sekund. 3 dni za darmo.→Wartości odżywcze bulguru: masa sucha i ugotowana
Bulgur kupujemy suchy. Po ugotowaniu przybiera na wadze około 2,5 raza, dlatego przy planowaniu porcji wygodniej liczyć gramaturę po ugotowaniu.
| Składnik | 100 g suchego | 100 g ugotowanego | 1 porcja ugotowana (150 g) |
|---|---|---|---|
| Kalorie (kcal) | 342 | 83 | 125 |
| Białko (g) | 12,3 | 3,1 | 4,7 |
| Tłuszcz (g) | 1,3 | 0,2 | 0,3 |
| Węglowodany (g) | 75,9 | 18,6 | 27,9 |
| Błonnik (g) | 18,3 | 4,5 | 6,8 |
| Żelazo (mg) | 2,5 | 0,96 | 1,4 |
| Magnez (mg) | 164 | 32 | 48 |
| Cynk (mg) | 1,9 | 0,57 | 0,86 |
| Witamina B1 (tiamina, mg) | 0,23 | 0,06 | 0,09 |
Porcja 150 g ugotowanego bulguru pokrywa około 27% dziennego zapotrzebowania dorosłej kobiety na błonnik i 8% zapotrzebowania na żelazo.
Bulgur, ryż i makaron: co wybrać na talerz?
Porównanie na 100 g ugotowanego produktu:
| Bulgur | Biały ryż | Makaron pełnoziarnisty | Makaron pszenny | |
|---|---|---|---|---|
| Kalorie (kcal) | 83 | 130 | 124 | 158 |
| Białko (g) | 3,1 | 2,7 | 5,3 | 5,8 |
| Błonnik (g) | 4,5 | 0,4 | 3,9 | 1,8 |
| Indeks glikemiczny | 46 | 73 | 42 | 49 |
| Ładunek glikemiczny (porcja) | Niski | Wysoki | Niski | Średni |
- Kalorie: bulgur ma o 36% mniej kalorii niż ugotowany biały ryż, więc można zjeść podobną objętość i zaoszczędzić kalorie
- Błonnik: ponad 11 razy więcej błonnika niż ryż, co wspiera sytość i pracę jelit
- Indeks glikemiczny: wyraźnie niższy niż ryżu, co ułatwia kontrolę poziomu cukru
- Białko: poziom podobny do ryżu; bulgur ma mniej lizyny, którą dobrze uzupełniają rośliny strączkowe, na przykład soczewica czy fasola
Rodzaje bulguru i ich zastosowanie w kuchni
Bulgur dzieli się na kilka grubości. Od niej zależy, do czego się nadaje:
| Rodzaj | Wielkość ziarna | Zastosowanie | Czas przygotowania |
|---|---|---|---|
| Drobny | do 1 mm | Sałatka tabbouleh, kotlety z warzywami | 5 do 10 min w gorącej wodzie (bez gotowania) |
| Średni | 1 do 2 mm | Pilaw, zupy, sałatki | 12 do 15 min |
| Gruby | 2 do 3 mm | Pilaw, zapiekanki | 18 do 22 min |
| Bardzo gruby | ponad 3 mm | Kasza na mleku, farsze | 25 do 30 min lub namoczyć na noc |
- Pilaw z bulgurem: cebulę zeszklić na odrobinie oleju, dodać bulgur i zalać gorącym bulionem w proporcji 1:1,5
- Zupa z soczewicą: czerwona soczewica gotuje się razem z bulgurem; białko roślinne i błonnik się uzupełniają
- Kotlety: drobny bulgur zalany wrzątkiem i wymieszany z warzywami lub mięsem nie wymaga gotowania i dobrze wiąże masę
- Tabbouleh: drobny bulgur z pomidorem, natką pietruszki i sokiem z cytryny, bliskowschodnia sałatka, która dobrze pasuje do letniego obiadu
Dowody na wpływ na zdrowie
Najczęściej powołuje się na wyniki badań kohortowych i metaanaliz dotyczących pełnego ziarna, w tym bulguru:
| Efekt | Poziom dowodów | Uwaga |
|---|---|---|
| Mniejsze ryzyko cukrzycy typu 2 | Silne (metaanaliza) | Pełne ziarno powyżej 90 g dziennie: ok. 20 do 30% niższe ryzyko |
| Choroby układu krążenia | Silne | Każde 28 g pełnego ziarna: ryzyko o ok. 9% niższe |
| Cholesterol LDL | Umiarkowane | Działa połączenie błonnika rozpuszczalnego i nierozpuszczalnego |
| Mikrobiota jelitowa | Umiarkowane do silnego | Błonnik prebiotyczny, obserwuje się wzrost bakterii Bifidobacterium |
| Kontrola masy ciała | Umiarkowane | Niska gęstość energetyczna i dużo błonnika zwiększają sytość |
| Ryzyko raka jelita grubego | Umiarkowane do silnego | Regularne jedzenie pełnego ziarna obniża to ryzyko |
Prawidłowe gotowanie i przechowywanie
- Płukanie: drobnego bulguru nie trzeba płukać; grubszy można przepłukać raz na sitku
- Prażenie: 1 do 2 min na odrobinie masła lub oliwy nadaje orzechowy aromat i nie zmienia wartości odżywczych
- Proporcje wody: drobny bulgur 1:1, gruby 1:1,75; gorąca woda sprawia, że gotuje się szybciej
- Odpoczynek: po zdjęciu z ognia zostaw go na 5 min pod przykryciem, aby skrobia się ustabilizowała
- Chłodzenie: ugotowany bulgur schłodzony w lodówce i odgrzany następnego dnia ma więcej skrobi opornej, a więc niższy ładunek glikemiczny
- Przechowywanie: suchy bulgur w szczelnym pojemniku w chłodnym, suchym miejscu wytrzyma do roku; ugotowany w lodówce 3 do 4 dni
Najczęściej zadawane pytania
Czy bulgur tuczy?
Ugotowany bulgur ma 83 kcal na 100 g, czyli o 36% mniej niż biały ryż. Dużo błonnika zwiększa sytość, więc łatwiej zjeść mniej w ciągu dnia. Przy kontrolowanej porcji (150 do 200 g ugotowanego bulguru) pasuje do diety redukcyjnej.
Czy osoby z cukrzycą mogą jeść bulgur?
Tak. Bulgur jest jednym ze zbóż zalecanych przy cukrzycy typu 2 jako źródło węglowodanów. Jego indeks glikemiczny to 46, a ryżu 73. Błonnik spowalnia wchłanianie glukozy. Wielkość porcji warto ustalić z dietetykiem lub lekarzem prowadzącym.
Czy bulgur zawiera gluten?
Tak, bulgur powstaje z pszenicy i zawiera gluten. Osoby z celiakią lub nietolerancją glutenu nie powinny go jeść. Zamiennikiem może być ryż, komosa ryżowa lub kasza gryczana, o ile jest oznaczona jako bezglutenowa.
Ile bulguru można zjeść dziennie?
Dla zdrowego dorosłego rozsądna porcja to 150 do 200 g ugotowanego bulguru na posiłek. Wiele zaleceń żywieniowych mówi o około 90 g pełnego ziarna dziennie w przeliczeniu na masę suchą, a bulgur wlicza się w tę normę.
Czym bulgur różni się od ryżu?
Ma o 36% mniej kalorii, ponad 11 razy więcej błonnika i wyraźnie niższy indeks glikemiczny (46 wobec 73). Ryż jest bardziej skrobiowy, a bulgur lepiej wspiera jelita i kontrolę cukru. W smaku bulgur jest orzechowy, a ryż neutralny.
Czy bulgur można jeść na surowo?
Drobny bulgur jest już ugotowany i wysuszony, więc wystarczy zalać go wrzątkiem na 20 do 30 minut, tak jak w tabbouleh. Gruby bulgur trzeba ugotować.
Prosty sposób na liczenie kalorii
Zrób zdjęcie jedzenia, a sztuczna inteligencja Kalorita oszacuje jego kalorie i makroskładniki w kilka sekund.
Pobierz za darmo