Jarmuż: kalorie, witamina K i wartości odżywcze
Jarmuż (Brassica oleracea var. sabellica) to jedno z najbardziej odżywczych zielonych warzyw. W 100 g ma około 50 kalorii, sporo błonnika i witaminy C oraz jest jednym z najbogatszych w witaminę K warzyw. Zawiera też dużo luteiny, karotenoidu ważnego dla wzroku. Należy do tej samej rodziny co brokuły i kapusta. Kiedyś uprawiany głównie w ogrodach, dziś stał się stałym składnikiem zielonych smoothie, sałatek i chrupiących przekąsek.
Nie tylko czytaj, zacznij śledzićZrób zdjęcie posiłku, a Kalorita policzy kalorie i makroskładniki w kilka sekund. 3 dni za darmo.→Wartości odżywcze jarmużu
Dane dla 100 g surowego jarmużu według bazy USDA FoodData Central. Wartości różnią się w zależności od odmiany i uprawy, traktuj je więc jako przybliżenie.
| Składnik | Ilość (100 g) | Uwagi |
|---|---|---|
| Energia | 49 kcal | niska kaloryczność |
| Białko | 4,3 g | sporo jak na warzywo |
| Węglowodany ogółem | 8,8 g | w tym 3,6 g błonnika |
| Tłuszcz | 0,9 g | głównie wielonienasycony |
| Witamina K | wielokrotność dziennego zapotrzebowania | ważna dla krzepnięcia krwi i kości |
| Witamina C | ok. 120 mg | ponad 100% dziennej dawki |
| Wapń | ok. 150 mg | roślinne źródło wapnia o dobrej przyswajalności |
| Luteina i zeaksantyna | ponad 20 mg | ważne dla wzroku |
Około 100 g surowego jarmużu pokrywa dzienne zapotrzebowanie na witaminę C i wielokrotnie przewyższa dzienne zapotrzebowanie na witaminę K.
Co zawiera poza witaminami
- Luteina i zeaksantyna: te karotenoidy gromadzą się w plamce żółtej oka i wiążą się z mniejszym ryzykiem zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem. Najlepiej wchłaniają się z dodatkiem tłuszczu, na przykład oliwy z oliwek lub oleju rzepakowego.
- Związki siarki (glukozynolany): po pokrojeniu i odczekaniu kilku minut przekształcają się w sulforafan, którego działanie na enzymy detoksykacyjne jest badane.
- Kwercetyna i kaempferol: flawonoidy o działaniu przeciwutleniającym. Badania na ludziach dają częściowo obiecujące wyniki, ale nie są jednoznaczne.
- Kwas alfa-linolenowy (ALA): roślinny kwas omega-3, obecny w niewielkiej ilości. Jest istotny głównie w dietach wegetariańskich jako uzupełnienie.
Jarmuż na tle innych zielonych warzyw
Surowe warzywa, wartości na 100 g:
| Warzywo | Kalorie | Białko | Węglowodany | Błonnik |
|---|---|---|---|---|
| Jarmuż | 49 kcal | 4,3 g | 8,8 g | 3,6 g |
| Szpinak | 23 kcal | 2,9 g | 3,6 g | 2,2 g |
| Brokuły | 34 kcal | 2,8 g | 6,6 g | 2,6 g |
| Kapusta biała | 25 kcal | 1,3 g | 5,8 g | 2,5 g |
| Rukola | 25 kcal | 2,6 g | 3,7 g | 1,6 g |
| Sałata masłowa | 13 kcal | 1,4 g | 2,2 g | 1,1 g |
Jarmuż wyróżnia się wartością odżywczą, ale ma więcej kalorii niż szpinak czy sałata. Dla bilansu kalorycznego nadal jest bardzo dobrym wyborem. Najlepiej jeść różne zielone warzywa na zmianę.
Jak jeść jarmuż, by zachować składniki
Witamina C jest wrażliwa na ciepło i wodę. Witamina K i luteina są stabilniejsze, ale mogą przechodzić do wody gotowania. Orientacyjny wpływ przygotowania na składniki:
| Sposób | Witamina C | Witamina K | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Surowy (sałatka, smoothie) | bez strat | bez strat | najwięcej składników, twardsza struktura |
| Na parze, 5 do 7 min | niewielkie straty | niewielkie straty | dobry kompromis |
| Sote na oliwie | umiarkowane straty | niewielkie straty | oliwa poprawia wchłanianie luteiny |
| Gotowanie w dużej ilości wody | duże straty | umiarkowane straty | wywar można wykorzystać w zupie |
| Chipsy w piekarniku | umiarkowane straty | niewielkie straty | szybka przekąska, mało oleju |
- Masowanie: surowe liście zmasuj z odrobiną oliwy i soku z cytryny. Zmiękną i staną się łagodniejsze w smaku.
- Usuń grube łodygi: są twarde, dodaj je do zupy albo wyrzuć.
- Żelazo: jarmuż zawiera żelazo, ale roślinne jest słabiej przyswajalne. Połącz go z cytryną, pomidorem lub papryką, a wchłanianie się poprawi.
Jarmuż w polskiej kuchni
Jarmuż dobrze pasuje do dań, które już znasz. Kilka prostych pomysłów:
- Zupa jarzynowa: dodaj garść poszatkowanego jarmużu pod koniec gotowania.
- Jajecznica z jarmużem: podsmaż posiekany jarmuż na łyżce oleju rzepakowego, potem wbij jajka.
- Sałatka z jabłkiem i orzechami: zmasowany jarmuż z jabłkiem, orzechami włoskimi i dressingiem z oliwy i musztardy.
- Zielone smoothie: garść jarmużu, banan, jogurt naturalny i woda. Dodaj kilka kropel oleju lub kawałek awokado, by lepiej wchłonąć witaminy rozpuszczalne w tłuszczach.
- Chipsy: liście osusz, skrop oliwą i posyp solą, piecz w piekarniku, aż staną się chrupiące.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kalorii ma jarmuż?
100 g surowego jarmużu to około 50 kcal. Garść, czyli 30 do 40 g, ma około 15 do 20 kcal. Dodatki takie jak oliwa, orzechy czy ser szybko podnoszą kaloryczność, więc warto je uwzględniać.
Czy można jeść jarmuż codziennie?
Zdrowe osoby mogą jeść 100 do 200 g jarmużu dziennie bez problemu. Bardzo duże ilości surowych warzyw krzyżowych każdego dnia mogą teoretycznie wpływać na tarczycę, ale przy zbilansowanej diecie to mało prawdopodobne. Osoby z chorobami tarczycy powinny omówić ilości z lekarzem.
Czy jarmuż jest bezpieczny przy leczeniu warfaryną?
Jarmuż zawiera dużo witaminy K, która wpływa na działanie warfaryny. Osoby przyjmujące ten lek nie muszą go całkowicie wykluczać, ale powinny jeść go regularnie i w podobnych ilościach. O zmianach w diecie zawsze informuj lekarza prowadzącego.
Czy jarmuż to dobre źródło żelaza?
Jarmuż zawiera około 1,5 mg żelaza na 100 g. Żelazo roślinne wchłania się słabiej niż z mięsa. Witamina C z cytryny, papryki lub pomidora w tym samym posiłku może znacznie poprawić jego wchłanianie. Jarmuż jest więc dodatkiem, a nie głównym źródłem żelaza.
Czy jarmuż pomaga schudnąć?
Sam w sobie nie spala tłuszczu. Ma mało kalorii, dużo wody i błonnika, co zwiększa objętość posiłku i sytość. W codziennej diecie to dobry sposób na zwiększenie porcji warzyw bez dużego wzrostu kalorii.
Czy jarmuż to to samo co kapusta kędzierzawa?
Tak. Botanicznie to ta sama roślina. Różnią się tylko odmiany: zielone, fioletowe lub kędzierzawe, o nieco innej barwie i smaku. Wartości odżywcze są do siebie zbliżone.
Prosty sposób na liczenie kalorii
Zrób zdjęcie jedzenia, a sztuczna inteligencja Kalorita oszacuje jego kalorie i makroskładniki w kilka sekund.
Pobierz za darmo