Kapusta: kalorie, wartość odżywcza i kiszona kapusta
Kapusta to jedno z najtańszych i najbardziej wszechstronnych warzyw w Polsce. Ma tylko 25 kcal w 100 g i jest bardzo bogata w witaminę C i K oraz błonnik. Jako surówka, zupa, gołąbki czy kiszona kapusta trafia na nasz stół przez cały rok. Kiszona kapusta dostarcza dodatkowo bakterii kwasu mlekowego, które wspierają florę jelitową, ale zawiera dużo soli.
Nie tylko czytaj, zacznij śledzićZrób zdjęcie posiłku, a Kalorita policzy kalorie i makroskładniki w kilka sekund. 3 dni za darmo.→Pełny profil odżywczy białej kapusty
Dane dla 100 g surowej białej kapusty (wg USDA FoodData Central):
| Składnik | Ilość | Procent dziennej normy (DV) |
|---|---|---|
| Kalorie (kcal) | 25 | 1% |
| Woda (%) | 92,2 | nie dotyczy |
| Białko (g) | 1,3 | 3% |
| Węglowodany ogółem (g) | 5,8 | 2% |
| Błonnik (g) | 2,5 | 9% |
| Cukier (g) | 3,2 | nie dotyczy |
| Tłuszcz ogółem (g) | 0,1 | poniżej 1% |
| Witamina C (mg) | 36,6 | 41% |
| Witamina K (µg) | 76,0 | 63% |
| Folian, B9 (µg) | 43 | 11% |
| Witamina B6 (mg) | 0,12 | 7% |
| Potas (mg) | 170 | 4% |
| Wapń (mg) | 40 | 3% |
| Mangan (mg) | 0,16 | 7% |
Kapusta wyróżnia się witaminą K (63% DV) i witaminą C (41% DV). Bardzo niska kaloryczność czyni ją idealnym warzywem w diecie redukcyjnej.
Glukozynolany i potencjalne działanie przeciwnowotworowe
Kapusta należy do rodziny krzyżowych, razem z brokułem, kalafiorem i jarmużem. Wspólną cechą tej grupy są glukozynolany, związki siarki, które podczas krojenia i żucia przekształcają się w aktywne substancje.
| Związek | Aktywna substancja | Co pokazują badania |
|---|---|---|
| Glukobrasycyna | Indolo-3-karbinol (I3C) | Badany pod kątem metabolizmu estrogenów i raka piersi, na razie w badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach |
| Sinigryna | Izotiocyjanian allilu (AITC) | Wywołuje apoptozę w modelach komórek jelita grubego |
| Glukonasturtyna | Izotiocyjanian fenetylu (PEITC) | Aktywuje enzymy detoksykacyjne fazy II |
- Wskazówka dotycząca gotowania: do przekształcenia glukozynolanów potrzebny jest enzym mirozynaza, a gotowanie we wrzątku go niszczy. Krótkie gotowanie na parze, surówka lub kiszenie zachowują więcej tych związków
- Ważne zastrzeżenie: większość dowodów pochodzi z badań na komórkach i zwierzętach. Nie ma dowodu klinicznego, że jedzenie kapusty zapobiega nowotworom u ludzi
- Tarczyca: glukozynolany w dużych ilościach działają wolotwórczo (goitrogennie); osoby z chorobami tarczycy powinny skonsultować z lekarzem częstość jedzenia kapusty
Kiszona kapusta: probiotyczne korzyści fermentacji
Kiszona kapusta powstaje w wyniku naturalnej fermentacji w solance. Bakterie kwasu mlekowego, zwłaszcza z rodzaju Lactobacillus, wytwarzają kwas mlekowy, który konserwuje warzywo i nadaje mu kwaśny smak. Przez wieki była podstawą zimowej diety w wielu polskich domach.
| Cecha | Świeża kapusta (100 g) | Kiszona kapusta (100 g) |
|---|---|---|
| Kalorie | 25 kcal | 19 kcal |
| Witamina C | 36,6 mg | ok. 14,7 mg (część ulega stratom) |
| Sód | 18 mg | ok. 661 mg (dużo) |
| Bakterie probiotyczne | Brak | Miliardy CFU, jeśli nie jest pasteryzowana |
| Kwas mlekowy | Brak | Pomaga regulować pH jelit |
| Przyswajanie minerałów | Standardowe | Niektóre minerały lepiej przyswajalne |
- Sód: kiszona kapusta ma ok. 661 mg sodu w 100 g. Przy nadciśnieniu lub diecie niskosodowej warto ograniczyć porcję do 30 do 40 g dziennie
- Pasteryzacja: kapusta kiszona w słoikach ze sklepu bywa pasteryzowana, a wtedy bakterie giną. Probiotyczne korzyści daje kapusta niepasteryzowana, zwykle sprzedawana z chłodni, lub domowa
- Domowe kiszenie: na 1 kg kapusty użyj 20 g soli (2% masy) i zostaw w temperaturze pokojowej na 5 do 7 dni, a potem przechowuj w lodówce
Kiszona kapusta, zwłaszcza niepasteryzowana, to prosty sposób na urozmaicenie zimowej diety. Zawiera jednak dużo sodu, więc porcję trzeba kontrolować.
Odmiany kapusty i sposoby jedzenia w polskiej kuchni
W polskich sklepach i na targach znajdziesz trzy główne odmiany kapusty. Różnią się składem:
| Cecha | Biała kapusta | Czerwona kapusta | Jarmuż |
|---|---|---|---|
| Kalorie (100 g) | 25 kcal | 31 kcal | 35 kcal |
| Witamina C (mg) | 36,6 | 57 | 93 |
| Witamina K (µg) | 76 | 38,2 | 817 |
| Antocyjany | Brak | Wysokie (fioletowy barwnik) | Niskie |
| Beta-karoten (µg) | 42 | 35 | 4812 |
| Błonnik (g) | 2,5 | 2,1 | 4,1 |
| Typowe zastosowanie | Surówka, gołąbki, kiszenie, kapuśniak | Duszona z jabłkiem, surówka | Sałatki, zupy, zielone koktajle |
- Kapuśniak: zeszklij cebulę na oleju rzepakowym, dodaj pokrojoną kapustę, marchew i wodę lub bulion. Pod koniec gotowania wyciśnij cytrynę, bo kwas chroni witaminę C
- Gołąbki: liście blanszuj około 2 minut, nadziej mieszanką ryżu lub kaszy z mięsem i duś w sosie pomidorowym. Klasyczne i pożywne danie
- Surówka z białej kapusty: cienko pokrojona kapusta, starta marchewka, olej, cytryna lub ocet i szczypta soli. Prosta zimowa surówka o dużej wartości odżywczej
- Czerwona kapusta na ciepło: duszona z jabłkiem i odrobiną octu. Kwas utrzymuje intensywny kolor, a antocyjany są wtedy stabilniejsze
- Bigos: klasyczne danie z kiszoną i świeżą kapustą. Ze względu na sól i mięso warto podawać je w umiarkowanej porcji
Najczęściej zadawane pytania
Ile kalorii ma kapusta?
100 g surowej białej kapusty to 25 kcal, czerwonej 31 kcal, a jarmużu 35 kcal. Ugotowana biała kapusta ma ok. 23 kcal w 100 g. Porcja kapuśniaku (300 ml) zwykle ma od 60 do 120 kcal, zależnie od ilości oleju i mięsa.
Czy kapusta nadaje się do diety?
Tak. Kapusta to świetny wybór w diecie redukcyjnej. Ma bardzo mało kalorii, a dużo wody i błonnika, które dają sytość. Kapuśniak albo gotowana kapusta to lekkie posiłki.
Która witamina jest w kapuście najwięcej?
Biała kapusta ma najwięcej witaminy K (63% DV w 100 g) i witaminy C (41% DV). Czerwona kapusta ma nieco więcej witaminy C (57 mg w 100 g). Jarmuż to bardzo dobre źródło witaminy K: 100 g pokrywa kilkukrotność dziennego zapotrzebowania.
Czy kiszona kapusta codziennie jest zdrowa?
Zdrowym dorosłym wystarczy 30 do 60 g kiszonej kapusty dziennie (ok. 2 do 4 łyżek). Ze względu na dużo soli nie warto jeść więcej. Przy nadciśnieniu, chorobach nerek lub diecie niskosodowej lepiej ograniczyć porcję do ok. 30 g i zapytać lekarza.
Surowa czy gotowana kapusta: co jest zdrowsze?
Oba warianty mają zalety. Surowa kapusta ma więcej witaminy C i aktywnych glukozynolanów, bo enzym mirozynaza działa w niej bez przeszkód. Gotowana jest łatwiej strawna i u niektórych osób zmniejsza wzdęcia. Dobrym kompromisem jest gotowanie na parze przez 5 do 6 minut.
Czy kapusta powoduje wzdęcia?
Kapusta zawiera rafinozę i fruktooligosacharydy (FODMAP), które u wrażliwych osób mogą powodować gazy. Pomaga stopniowe przyzwyczajanie: zacznij od małych porcji 1 do 2 razy w tygodniu, gotuj kapustę i dodawaj kminek lub imbir.
Prosty sposób na liczenie kalorii
Zrób zdjęcie jedzenia, a sztuczna inteligencja Kalorita oszacuje jego kalorie i makroskładniki w kilka sekund.
Pobierz za darmo