Kalafior: kalorie, witamina C i wartości odżywcze
Kalafior (Brassica oleracea var. botrytis) ma zaledwie 25 kalorii w 100 g, a mimo to dostarcza ponad połowę dziennego zapotrzebowania na witaminę C. Należy do rodziny kapustnych, razem z brokułami, kapustą i brukselką. Zawiera też kolinę, składnik ważny dla wątroby i pracy mózgu. Coraz popularniejszy jest „ryż z kalafiora” oraz puree z kalafiora, zamienniki, które pozwalają zjeść sycące danie przy znacznie mniejszej liczbie kalorii.
Nie tylko czytaj, zacznij śledzićZrób zdjęcie posiłku, a Kalorita policzy kalorie i makroskładniki w kilka sekund. 3 dni za darmo.→Wartości odżywcze kalafiora w tabeli
Dane dla 100 g surowego kalafiora według bazy USDA FoodData Central:
| Składnik | Ilość (100 g) | Udział w dziennym zapotrzebowaniu |
|---|---|---|
| Energia | 25 kcal | nie dotyczy |
| Węglowodany | 5,0 g | 2% |
| Błonnik | 2,0 g | 7% |
| Cukry | 1,9 g | nie dotyczy |
| Białko | 1,9 g | 4% |
| Tłuszcz | 0,3 g | nie dotyczy |
| Witamina C | 48 mg | 53% |
| Foliany | 57 µg | 14% |
| Witamina K | 15,5 µg | 13% |
| Witamina B6 | 0,18 mg | 11% |
| Potas | 299 mg | 6% |
| Cholina | 44,3 mg | 8% |
200 g kalafiora (ok. pół średniej główki) to około 50 kcal i witamina C w ilości pokrywającej dzienne zapotrzebowanie.
Jak gotować, by nie stracić witaminy C
Witamina C najłatwiej ulega rozkładowi pod wpływem wysokiej temperatury i długiego kontaktu z wodą. Witamina C i witaminy z grupy B przechodzą do wody, dlatego długie gotowanie w dużej ilości wody to największa strata. Kolina i związki siarki są bardziej odporne na ciepło.
| Sposób przygotowania | Strata witaminy C | Uwagi |
|---|---|---|
| Na surowo (sałatka) | najmniejsza | najwięcej składników, twardsza struktura |
| Na parze (5 do 7 min) | niewielka do umiarkowanej | polecany sposób |
| Mikrofalówka (3 do 5 min) | umiarkowana | szybko i z małą ilością wody |
| Pieczenie (200 °C) | umiarkowana do dużej | intensywniejszy smak, lekko przypieczona skórka |
| Gotowanie w dużej ilości wody | duża | składniki przechodzą do wody |
| Smażenie na głębokim tłuszczu | umiarkowana do dużej | wysoka kaloryczność przez tłuszcz |
- Wywar: Jeśli już gotujesz kalafior, użyj wody do zupy albo sosu, nie wylewaj jej.
- Posiekaj i odczekaj: Badania nad warzywami krzyżowymi sugerują, że odczekanie kilku minut po posiekaniu sprzyja powstawaniu sulforafanu. Ciepło ten związek niszczy, więc lepiej odczekać przed gotowaniem.
- Dodaj cytrynę: Odrobina soku z cytryny pomaga zachować kolor i część witaminy C.
Warzywa krzyżowe i profilaktyka nowotworów
Kalafior należy do warzyw krzyżowych, które zawierają glukozynolany. Po pokrojeniu lub przeżuciu, pod wpływem enzymu mirozynazy, przekształcają się w izotiocyjaniany, w tym sulforafan. Badania laboratoryjne i obserwacyjne wiążą te związki z aktywacją enzymów detoksykacyjnych w wątrobie, ale wyniki badań z udziałem ludzi są wciąż niejednoznaczne.
- Błonnik: Organizacja WCRF zalicza produkty bogate w błonnik do czynników prawdopodobnie chroniących przed rakiem jelita grubego.
- Sulforafan: Najwięcej tego związku powstaje w surowych lub lekko podgotowanych warzywach krzyżowych. Długie gotowanie zmniejsza jego ilość.
- Indolo-3-karbinol: Związek ten wpływa na metabolizm estrogenów, dlatego warzywa krzyżowe są przedmiotem badań nad nowotworami zależnymi od hormonów. Wyniki nie są jeszcze jednoznaczne.
- Dieta urozmaicona: Najlepiej jeść kalafior, brokuły, kapustę i brukselkę na zmianę, zamiast polegać na jednym warzywie.
Według zaleceń WCRF/AICR warto jeść co najmniej 5 porcji warzyw i owoców dziennie, a warzywa krzyżowe są dobrym elementem tej porcji.
Ryż z kalafiora i inne zamienniki
Kalafior najczęściej zastępuje produkty bogate w węglowodany. Porównanie dla porcji 200 g, po ugotowaniu:
| Produkt | Kalorie | Węglowodany | Białko |
|---|---|---|---|
| Ryż biały, ugotowany | 260 kcal | 56 g | 5,4 g |
| Makaron pszenny, ugotowany | 316 kcal | 62 g | 11,6 g |
| Ziemniaki gotowane | 174 kcal | 40 g | 3,8 g |
| Kalafior, gotowany na parze | 46 kcal | 8 g | 3,6 g |
- Ryż z kalafiora: Surowy kalafior zetrzyj na tarce albo zmiel w robocie kuchennym na kształt ziaren ryżu. Podsmaż go 3 do 4 minut na suchej patelni lub ugotuj na parze.
- Puree z kalafiora: Ugotowany kalafior zblenduj z niewielką ilością masła lub oliwy. Dobrze zastępuje puree ziemniaczane przy kotletach schabowych i ma wielokrotnie mniej kalorii.
- Placki i pizza: Ciasto z kalafiora, jajka i sera żółtego sprawdza się jako lżejsza baza placka lub pizzy.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kalorii ma kalafior?
100 g surowego kalafiora ma 25 kcal, a ugotowanego na parze około 23 kcal. Pół średniej główki (ok. 300 g) to około 75 kcal. Pamiętaj, że tłuszcz dodany podczas smażenia zwiększa kaloryczność: jedna łyżka oliwy to około 120 kcal.
Kalafior czy brokuły, co jest zdrowsze?
Oba są warzywami krzyżowymi i mają różne mocne strony. Brokuły mają więcej witaminy C (ok. 89 mg w 100 g) i witaminy K, a kalafior ma mniej kalorii i więcej koliny. Najlepiej jeść je na przemian.
Czy osoby z chorobami tarczycy mogą jeść kalafior?
Tak, w zwykłych porcjach. Warzywa krzyżowe zawierają związki, które w bardzo dużych ilościach surowych mogą teoretycznie utrudniać wykorzystanie jodu, a gotowanie ten efekt znacząco zmniejsza. Przy niedoczynności, chorobie Hashimoto lub leczeniu tarczycy warto zapytać lekarza lub dietetyka o ilości.
Czy kalafior wzdyma?
Może, bo zawiera rafinozę i inne węglowodany, które bakterie jelitowe fermentują. Osoby z wrażliwym jelitem lub zespołem jelita drażliwego powinny zacząć od małych porcji i wybierać kalafior gotowany zamiast surowego.
Czy kobiety w ciąży mogą jeść kalafior?
Tak, to dobre warzywo w ciąży. 100 g dostarcza około 14% dziennego zapotrzebowania na foliany, ważne dla rozwoju cewy nerwowej. Witamina C wspomaga wchłanianie żelaza roślinnego. Najlepiej jeść go ugotowanego, a nie surowego, i zawsze konsultować dietę w ciąży z lekarzem.
Jak zrobić ryż z kalafiora smaczniejszym?
Podsmaż go na suchej, rozgrzanej patelni przez 3 do 4 minut, aż przestanie być wilgotny. Potem dodaj oliwę, czosnek, sól, kminek lub kurkumę i krótko podsmaż. Kilka kropel soku z cytryny i świeża natka pietruszki dopełnią smaku.
Prosty sposób na liczenie kalorii
Zrób zdjęcie jedzenia, a sztuczna inteligencja Kalorita oszacuje jego kalorie i makroskładniki w kilka sekund.
Pobierz za darmo