← Wróć do bloga Makroskładniki

Chleb, ryż i makaron: porównanie kalorii i węglowodanów

📅 ⏱️ 7 min czytania ✏️ Redaktor żywieniowy Kalorita

Węglowodany są podstawą wielu polskich posiłków: chleb na śniadanie, ryż, makaron i kasza na obiad. Jedna kromka białego chleba (30 g) ma 80 kcal, a taka sama kromka razowego ma 74 kcal. Różnica kaloryczna jest niewielka, ale błonnik i indeks glikemiczny różnią się znacznie. Ten przewodnik porównuje najczęściej jedzone węglowodany, surowe i gotowane, i wyjaśnia, kiedy który z nich wybrać, na przykład przy odchudzaniu lub treningu.

Nie tylko czytaj, zacznij śledzićZrób zdjęcie posiłku, a Kalorita policzy kalorie i makroskładniki w kilka sekund. 3 dni za darmo.→

Tabela kalorii pieczywa (100 g)

Wartości dotyczą gotowego pieczywa, przeliczone na 100 g. Kromka waży zwykle od 25 do 35 g:

Rodzaj pieczywaKalorie (100 g)1 kromka (30 g)Błonnik (100 g)IG
Chleb pszenny biały265 kcal80 kcal2,7 g75
Chleb pszenny razowy247 kcal74 kcal6,8 g51
Chleb żytni259 kcal78 kcal5,8 g41
Chleb z otrębami243 kcal73 kcal7,4 g48
Chleb owsiany269 kcal81 kcal3,9 g55
Chleb wielozbożowy252 kcal76 kcal5,9 g43
Bajgiel250 kcalnie dotyczy2,5 g72
Tortilla pszenna310 kcalnie dotyczy2,0 gbrak danych

Pod względem kalorii różnice między rodzajami pieczywa wynoszą około 10%. Prawdziwa różnica to błonnik i indeks glikemiczny. Chleb razowy i z otrębami ma 2 do 3 razy więcej błonnika niż biały oraz wyraźnie niższy IG.

Ryż, kasza, makaron i inne zboża: kalorie surowe i gotowane

* Owsianka na mleku ma więcej kalorii, bo liczy się również płyn. Wartość 71 kcal dotyczy samych płatków gotowanych na wodzie.

Zboże (100 g)Surowe (sucha masa) kalorieUgotowane kalorieWzrost masy po gotowaniuBłonnik (ugotowane)
Ryż biały365 kcal130 kcal2,5 do 3,0 razy0,4 g
Ryż brązowy362 kcal123 kcal2,5 do 3,0 razy1,8 g
Kasza gryczana343 kcal92 kcal3,0 do 3,5 razy2,7 g
Makaron biały371 kcal158 kcal2,0 do 2,5 razy1,8 g
Makaron pełnoziarnisty357 kcal149 kcal2,0 do 2,5 razy3,9 g
Komosa ryżowa (quinoa)368 kcal120 kcal2,8 do 3,0 razy2,8 g
Płatki owsiane389 kcal71 kcal*4,5 do 5,0 razy1,7 g
Jęczmień354 kcal123 kcal2,5 do 3,0 razy3,8 g

Kasza gryczana mocno zwiększa masę po gotowaniu. Z 50 g suchej kaszy powstaje około 150 g gotowanej, czyli około 138 kcal. To około 30% mniej niż taka sama porcja ugotowanego białego ryżu (195 kcal).

Indeks glikemiczny i obciążenie glikemiczne

* Obciążenie glikemiczne (OG) = IG × ilość węglowodanów (g) / 100. Wynik do 10 oznacza niskie OG, 11 do 19 średnie, a 20 i więcej wysokie. To lepsza miara wpływu na poziom cukru we krwi niż sam IG.

ProduktIGOG (na porcję)*Dla kogo
Chleb żytni418Cukrzyca, insulinooporność, odchudzanie
Chleb razowy lub z otrębami48 do 5110Ogólnie zdrowa dieta
Ryż brązowy5016Zamiennik białego ryżu przy cukrzycy
Makaron pełnoziarnisty37 do 4216Odchudzanie, cukrzyca
Makaron biały (al dente)4520Niższy IG niż przy długim gotowaniu
Komosa ryżowa5313Białko i niski IG w jednym produkcie
Ryż biały7229Wysoki IG; po treningu przy szybkiej energii
Chleb pszenny biały7520Wysoki IG; ograniczaj na co dzień
Bajgiel72brak danychWysoki IG; jedz rzadziej i z białkiem

Kiedy jeść które węglowodany?

Węglowodany nie są złe. Liczy się wybór i pora posiłku:

Najczęściej zadawane pytania

Czy chleb tuczy?

Sam chleb nie tuczy, tuczy nadwyżka kalorii. Jedna kromka razowego chleba (około 30 g) ma 74 kcal, co łatwo mieści się w dziennym budżecie kalorycznym. Problemem bywa masło, ser, wędliny i rosnące porcje. Pieczywo pełnoziarniste daje więcej błonnika i niższy IG.

Ryż czy kasza gryczana: co zdrowsze?

Kasza gryczana wypada lepiej. 150 g ugotowanej kaszy daje około 138 kcal i około 4 g błonnika, a 150 g ugotowanego białego ryżu około 195 kcal i tylko 0,6 g błonnika.

Dlaczego makaron al dente jest zdrowszy?

Im dłużej gotuje się makaron, tym bardziej żelatynizuje się skrobia i rośnie IG. Makaron al dente ma IG około 35 do 45, a dobrze rozgotowany może mieć 55 do 65. Ostudzenie i ponowne podgrzanie tworzy skrobię oporną, co dodatkowo obniża IG.

Czy bezglutenowe pieczywo jest zdrowsze?

Nie, jeśli nie masz celiakii ani nietolerancji glutenu. Pieczywo bezglutenowe ma zwykle mniej błonnika, wyższy IG i jest droższe. Bywa robione z mąki ryżowej lub skrobi kukurydzianej, których IG może być wyższy niż białego chleba.

Ile kromek chleba dziennie?

Przy diecie 2000 kcal 3 do 4 kromki (90 do 120 g) razowego pieczywa to około 12 do 15% całkowitej energii, czyli rozsądna porcja. Przy odchudzaniu zamiana białego pieczywa na pełne ziarno daje więcej błonnika i sytości przy tej samej kaloryczności. Całkowite wykluczenie chleba jest trudne do utrzymania i niepotrzebne.

Ile kalorii ma bajgiel?

Średni bajgiel (około 100 g) ma około 250 kcal, 50 g węglowodanów i 9 do 10 g białka. Jego IG wynosi około 72, więc szybko podnosi poziom cukru we krwi. Dodanie sera lub jajka zwiększa białko i wydłuża sytość.

Prosty sposób na liczenie kalorii

Zrób zdjęcie jedzenia, a sztuczna inteligencja Kalorita oszacuje jego kalorie i makroskładniki w kilka sekund.

Pobierz za darmo