Oliwki: kalorie, wartości odżywcze i korzyści zdrowotne
Oliwki są stałym elementem śródziemnomorskiej diety i polskich stołów, od przekąsek na imprezie po pizzę i sałatki. Jedna średniej wielkości oliwka ma około 7 do 10 kcal i dostarcza jednonienasyconych kwasów tłuszczowych (oleinowego), polifenoli i witaminy E. Jedzenie 10 do 15 sztuk dziennie wspiera serce, trawienie i ochronę komórek. Oliwki w zalewie są jednak solone, więc zawartość sodu bywa wysoka. Osoby z nadciśnieniem powinny zwrócić na to uwagę.
Nie tylko czytaj, zacznij śledzićZrób zdjęcie posiłku, a Kalorita policzy kalorie i makroskładniki w kilka sekund. 3 dni za darmo.→Wartości odżywcze zielonych i czarnych oliwek (100 g)
Zielone oliwki zbiera się przed dojrzeniem, a czarne po pełnym dojrzeniu. Oba rodzaje zwykle są solone w zalewie, dlatego ich profil różni się przede wszystkim zawartością soli:
| Składnik | Zielone oliwki (100 g) | Czarne oliwki (100 g) |
|---|---|---|
| Energia | 145 kcal | 115 kcal |
| Tłuszcz (ogółem) | 15,3 g | 10,9 g |
| w tym jednonienasycone (oleinowy) | 11,3 g | 8,0 g |
| w tym wielonienasycone | 1,3 g | 1,0 g |
| w tym nasycone | 2,0 g | 1,5 g |
| Węglowodany | 3,8 g | 6,0 g |
| Błonnik | 3,3 g | 3,2 g |
| Białko | 1,0 g | 0,8 g |
| Sód | 1556 mg | 735 mg |
| Witamina E | 3,8 mg (25% wartości dziennej) | 1,7 mg (11%) |
| Żelazo | 3,3 mg (18%) | 0,5 mg |
| Wapń | 52 mg | 88 mg |
Zielone oliwki mają więcej tłuszczu (a więc kalorii i kwasu oleinowego) oraz więcej sodu, a czarne zwykle mniej sodu. Najmniej soli mają zazwyczaj oliwki solone na sucho.
Ile oliwek jeść dziennie?
Jedna średnia oliwka waży około 7 do 8 g i daje 8 do 12 kcal. Duże sztuki mogą ważyć 10 do 12 g i mieć 12 do 15 kcal.
| Porcja | Liczba sztuk | Kalorie | Sód (zielone) | Sód (czarne) |
|---|---|---|---|---|
| Mała porcja | 5 sztuk | około 50 kcal | około 550 mg | około 260 mg |
| Porcja do śniadania | 10 sztuk | około 100 kcal | około 1100 mg | około 520 mg |
| Duża porcja | 15 sztuk | około 145 kcal | około 1650 mg | około 780 mg |
Zalecenie WHO dotyczące sodu to nie więcej niż 2000 mg dziennie. Dziesięć zielonych oliwek to ponad połowa tej wartości. Przy nadciśnieniu lub chorobach nerek rozsądne jest 5 do 7 sztuk dziennie.
Zdrowotne korzyści oliwek
Działanie oliwek wiąże się głównie z kwasem oleinowym i polifenolami. Najlepiej poznany jest wpływ na serce, a korzyści diety śródziemnomorskiej opisuje się szerzej:
- Serce: Kwas oleinowy obniża LDL (zły cholesterol) i zachowuje HDL (dobry cholesterol). W badaniu PREDIMED dieta śródziemnomorska bogata w oliwę z oliwek i w oliwki zmniejszała ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych o około 30%.
- Przeciwutleniacze: Oleuropeina i hydroksytyrozol to główne polifenole oliwek. Mają silne działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne. Część z nich koncentruje się w skórce owocu.
- Trawienie: Każde 10 oliwek dostarcza około 3 g błonnika, który wspiera pracę jelit i różnorodność dobroczynnych bakterii.
- Cukier we krwi: Połączenie tłuszczu i błonnika w oliwkach spowalnia wzrost glukozy po posiłku. Dieta bogata w takie produkty wiąże się z mniejszym ryzykiem cukrzycy typu 2.
- Kości: Oleuropeina może sprzyjać gęstości mineralnej kości. Wyniki badań nad osteoporozą po menopauzie są obiecujące, ale wstępne.
- Mózg: Oleokantal z oliwek może zmniejszać gromadzenie się białka beta-amyloidu, z którym wiąże się choroba Alzheimera. Dane pochodzą na razie z badań laboratoryjnych i na zwierzętach.
Najpopularniejsze odmiany oliwek w sklepach
Oliwki sprzedawane w Polsce pochodzą głównie z Grecji, Hiszpanii i Włoch. Każda odmiana ma inny smak i stopień solenia:
| Odmiana | Pochodzenie | Cechy |
|---|---|---|
| Kalamata (granatowa) | Grecja | Mięsista, o wyraźnym smaku, zwykle w occie lub oliwie |
| Manzanilla (zielona) | Hiszpania | Duża, chrupiąca, o łagodnym smaku |
| Nocellara (zielona) | Sycylia, Włochy | Duża, dość łagodna, często nadziewana |
| Gaeta (czarna) | Włochy | Mała, owocowa, zwykle w zalewie solnej |
| Oliwki solone na sucho | różne kraje | Pomarszczone, bardziej skoncentrowane, zwykle mniej słone niż w zalewie |
Najczęściej zadawane pytania
Zielone czy czarne oliwki: które są zdrowsze?
Obie są wartościowe. Zielone mają więcej tłuszczu, kwasu oleinowego i witaminy E, a czarne zwykle mniej sodu i więcej wapnia. Przy nadciśnieniu lepiej wybrać czarne albo oliwki solone na sucho. Jeśli nie masz problemów z ciśnieniem, wybór zależy od smaku.
Czy oliwki tuczą?
Oliwki mają sporo tłuszczu, więc przy dużej porcji kaloryczność rośnie. Dziesięć zielonych oliwek to około 100 kcal. Przy rozsądnej porcji (10 do 15 sztuk dziennie) nie utrudniają odchudzania. Tłuszcz i błonnik pomagają utrzymać sytość między posiłkami.
Czy płukanie oliwek zmniejsza ilość soli?
Tak. Oliwki namoczone w zimnej wodzie przez 5 do 10 minut lub kilka razy przepłukane tracą część soli, około 20 do 30%. Przy nadciśnieniu to prosty sposób na zmniejszenie dziennej dawki sodu.
Czy można jeść oliwki na czczo?
Tak, małą porcję (5 do 7 sztuk) można zjeść na czczo. Tłuszcz łagodzi kwasowość żołądka. Osoby wrażliwe na żołądek mogą zacząć od niewielkiej ilości, ponieważ bardzo słone oliwki mogą drażnić pusty żołądek.
Czy oliwki dają te same korzyści co oliwa?
Częściowo. Oliwa z oliwek to skoncentrowany tłuszcz, bogaty w kwas oleinowy. Oliwki zawierają jednak błonnik, witaminę E i oleuropeinę, z których duża część ginie w oliwie. To produkty uzupełniające się.
Czy oliwki są dostępne przez cały rok?
Tak. Oliwki w zalewie i solone są dostępne przez cały rok i mają długi termin przydatności, a ich wartości odżywcze są zbliżone. Świeże oliwki zbiera się sezonowo, zwykle od października do grudnia.
Prosty sposób na liczenie kalorii
Zrób zdjęcie jedzenia, a sztuczna inteligencja Kalorita oszacuje jego kalorie i makroskładniki w kilka sekund.
Pobierz za darmo