← Wróć do bloga Zdrowy styl życia

Sól i sód: dzienny limit i wpływ na ciśnienie krwi

📅 ⏱️ 6 min czytania ✏️ Redaktor żywieniowy Kalorita

WHO zaleca spożywanie mniej niż 5 g soli dziennie, czyli 2 g sodu. Globalnie dorośli jedzą średnio około 10 g soli dziennie, czyli dwa razy więcej. Duża ilość soli podnosi ciśnienie krwi, a to zwiększa ryzyko chorób serca i udaru. Zaskakujące jest to, że większość soli pochodzi nie z solniczki, lecz z pieczywa, wędlin, serów i gotowych produktów.

Nie tylko czytaj, zacznij śledzićZrób zdjęcie posiłku, a Kalorita policzy kalorie i makroskładniki w kilka sekund. 3 dni za darmo.→

Sól to nie to samo co sód

Sól kuchenna (chlorek sodu) zawiera około 40% sodu. Dlatego na etykiecie zwykle znajdziesz sód w miligramach, a nie sól w gramach.

SólSód
1 g soli400 mg sodu
1 łyżeczka (ok. 5 g)ok. 2000 mg sodu
5 g (limit WHO)2000 mg sodu
1 łyżka stołowa (ok. 18 g)ok. 7200 mg sodu

Jeśli na etykiecie widzisz „sód 0,4 g”, to odpowiada to 1 g soli. Limit WHO to 2000 mg sodu dziennie, czyli 5 g soli.

Główne źródła soli w diecie

Najwięcej soli w typowym jadłospisie pochodzi zwykle z tych produktów:

  1. Pieczywo: jedna kromka białego chleba to około 150 mg sodu, a sól jest w prawie każdym bochenku
  2. Wędliny: kiełbasy, parówki, szynka i salami mogą zawierać kilkaset miligramów sodu w jednej porcji
  3. Sery: sery żółte i pleśniowe bywają bardzo słone, a twaróg i lekkie sery zwykle znacznie mniej
  4. Gotowe zupy i sosy: zupy w proszku, kostki bulionowe i gotowe sosy potrafią zawierać bardzo dużo sodu, często ponad 1000 mg w jednej porcji
  5. Przekąski: chipsy, paluszki i solone orzeszki
  6. Dodatki: sos sojowy, ketchup i gotowe przyprawy

Sól a ciśnienie krwi

Ograniczenie soli o około 1 g dziennie obniża skurczowe ciśnienie krwi, a u osób z nadciśnieniem efekt bywa większy. Im więcej soli w diecie, tym większe ryzyko wzrostu ciśnienia. Ciśnienie rośnie zwykle stopniowo, dlatego bez pomiaru trudno je zauważyć.

Jak jeść mniej soli

Sól ziołowa lub sól o obniżonej zawartości sodu (z dodatkiem chlorku potasu) może pomóc, ale osoby z chorobami nerek powinny skonsultować to z lekarzem, bo nadmiar potasu bywa niebezpieczny.

Czy za mało soli też szkodzi?

Tak, ale tylko w skrajnych przypadkach. Bardzo mała ilość soli, poniżej około 2 g dziennie, może prowadzić do hiponatremii, czyli niskiego stężenia sodu we krwi, z zawrotami głowy i osłabieniem. U osób intensywnie ćwiczących w upale straty sodu potrafią być duże i wtedy trzeba je uzupełniać.

Najczęściej zadawane pytania

Czy sól himalajska jest zdrowsza od zwykłej?

Nie. Zawiera około 98% chlorku sodu, a ilości minerałów są tak małe, że nie mają znaczenia. To głównie marketing.

Czy sól morska jest lepsza?

Nie ma istotnej różnicy. Zawiera tyle samo sodu co sól kuchenna, a w śladowych ilościach może zawierać zanieczyszczenia, w tym mikroplastik.

Czy osoby uprawiające sport potrzebują więcej soli?

Przy treningach krótszych niż godzina zwykle nie. Przy długim wysiłku w upale warto uzupełniać sód, na przykład napojem izotonicznym lub przekąską z solą.

Czy woda z solą pomaga na zaparcia?

Nie jest to zalecane. Taki roztwór może być tylko doraźnym rozwiązaniem, a regularne stosowanie zwiększa ryzyko nadciśnienia. Na zaparcia lepiej działają błonnik i woda.

Jak rozpoznać niedobór soli?

Objawy to zawroty głowy, nudności, bóle głowy i skurcze mięśni. Potwierdza je badanie krwi, gdy stężenie sodu spada poniżej 135 mmol/l. To bardzo rzadkie, a u większości osób problemem jest nadmiar.

Ile soli mogą jeść dzieci?

Orientacyjnie: przed ukończeniem 1. roku życia nie dodaje się soli do jedzenia, w wieku 1 do 3 lat to mniej niż 2 g dziennie, w wieku 4 do 6 lat mniej niż 3 g, a w wieku 7 do 10 lat mniej niż 5 g.

Prosty sposób na liczenie kalorii

Zrób zdjęcie jedzenia, a sztuczna inteligencja Kalorita oszacuje jego kalorie i makroskładniki w kilka sekund.

Pobierz za darmo