Τέμπεχ: τι είναι, διατροφική αξία και πώς να το μαγειρέψετε
Το τέμπεχ είναι τρόφιμο από σόγια, που ζυμώνεται με τον μύκητα Rhizopus oligosporus για 24 έως 48 ώρες και γίνεται συμπαγές, σαν κέικ. Τα 100 g έχουν περίπου 20 g πρωτεΐνη και 195 kcal, και είναι από τις πιο πλούσιες σε πρωτεΐνη φυτικές πηγές. Η ζύμωση μειώνει τα αντιθρεπτικά στοιχεία της σόγιας, όπως το φυτικό οξύ, και βελτιώνει την απορρόφηση μετάλλων και πρωτεΐνης.
Μην απλώς το διαβάζετε, καταγράψτε τοΦωτογραφίστε το γεύμα σας και η Kalorita καταγράφει θερμίδες και θρεπτικά συστατικά σε δευτερόλεπτα. 3 ημέρες δωρεάν.→Η διατροφική αξία του τέμπεχ ανά 100 g
Σε σύγκριση με τον τόφου και τις βραστές φακές, το τέμπεχ έχει περισσότερη πρωτεΐνη και περισσότερα λιπαρά, και διατηρεί τις φυτικές ίνες της σόγιας:
| Θρεπτικό συστατικό | Τέμπεχ (100 g) | Τόφου (100 g) | Φακές, βραστές (100 g) |
|---|---|---|---|
| Ενέργεια (kcal) | 195 | 76 | 116 |
| Πρωτεΐνη (g) | 20 | 8 | 9 |
| Υδατάνθρακες (g) | 8 | 2 | 20 |
| Λιπαρά (g) | 11 | 5 | 0,4 |
Το τέμπεχ έχει πλήρες αμινοξικό προφίλ και είναι πλούσιο σε λυσίνη, αμινοξύ που συχνά λείπει από τα δημητριακά. Συνδυάζεται καλά με ψωμί ολικής άλεσης ή ρύζι ολικής άλεσης.
Τι αλλάζει η ζύμωση
Η ζύμωση κάνει το τέμπεχ διαφορετικό από την ακατέργαστη σόγια:
- Λιγότερο φυτικό οξύ: Το φυτικό οξύ δεσμεύει σίδηρο και ψευδάργυρο. Η ζύμωση το μειώνει, ώστε τα μέταλλα να απορροφώνται καλύτερα.
- Λιγότερα αντιθρεπτικά στοιχεία: Οι αναστολείς της θρυψίνης, που δυσκολεύουν την πέψη της πρωτεΐνης της ωμής σόγιας, απενεργοποιούνται σε μεγάλο βαθμό.
- Λιγότερα αέρια: Τα σάκχαρα ραφινόζη και σταχυόζη, που προκαλούν φούσκωμα, διασπώνται εν μέρει. Γι' αυτό πολλοί με ευαισθησία στη σόγια το ανέχονται καλύτερα.
- Βιταμίνη B12: Η ζύμωση παράγει ουσίες που μοιάζουν με B12, αλλά δεν είναι αξιόπιστη πηγή της. Οι χορτοφάγοι που δεν τρώνε ζωικά προϊόντα χρειάζονται συμπλήρωμα ή ενισχυμένα τρόφιμα.
- Ισοφλαβόνες: Η ζύμωση βοηθά στην απορρόφηση των ισοφλαβονών, όπως η δαϊδζεΐνη και η γενιστεΐνη.
Τέμπεχ ή τόφου: ποιο να διαλέξετε
Και τα δύο προέρχονται από σόγια, αλλά η παραγωγή, το θρεπτικό προφίλ και η χρήση τους διαφέρουν αισθητά:
| Χαρακτηριστικό | Τέμπεχ | Τόφου |
|---|---|---|
| Παραγωγή | Ζυμωμένη ολόκληρη σόγια | Πηκτή από σογαλάκτωμα |
| Υφή | Συμπαγής, σαν κέικ | Μαλακός έως σκληρός |
| Πρωτεΐνη (100 g) | 20 g | 8 g |
| Φυτικές ίνες | Υψηλότερες | Σχεδόν καθόλου |
| Γεύση | Ελαφρώς γήινη, με νότα φουντουκιού | Ουδέτερη |
| Μαρινάρισμα | Απορροφά καλύτερα τη μαρινάδα | Μένει στην επιφάνεια |
| Ζωντανές καλλιέργειες | Υπάρχουν στο φρέσκο, αλλά το μαγείρεμα τις καταστρέφει | Δεν υπάρχουν |
| Διαθεσιμότητα | Λιγότερο διαδεδομένο και πιο ακριβό | Ευρέως διαθέσιμο |
Για υψηλή πρωτεΐνη και φυτικές ίνες, το τέμπεχ είναι η καλύτερη επιλογή. Για ουδέτερη γεύση και χαμηλότερο κόστος, ο τόφου. Και τα δύο μπορούν να μπουν στην ίδια εβδομάδα.
Πώς μαγειρεύεται στην ελληνική κουζίνα
Το τέμπεχ βρίσκεται σε καταστήματα υγιεινής διατροφής, σε ορισμένα σούπερ μάρκετ με τμήμα βιολογικών ή βίγκαν προϊόντων και σε διαδικτυακά καταστήματα. Ελληνικές ιδέες για την κουζίνα σας:
- Λαδερό με λεμόνι και ρίγανη: Κόψτε σε φέτες 1 cm, ψήστε σε ελαιόλαδο και ολοκληρώστε με λεμόνι, ρίγανη και ντομάτα. Ταιριάζει με ψητά λαχανικά.
- Μαρινάρισμα: Σόγια, λεμόνι, ρίγανη και σκόρδο για 30 λεπτά βγάζουν πιο έντονη γεύση.
- Αντί για κιμά: Το τριμμένο τέμπεχ μπορεί να μπει σε γεμιστά, σε μουσακά ή σε κεφτέδες με φακές.
- Μαγείρεμα: Συνήθως καλό είναι να ψηθεί ή να τηγανιστεί για λίγα λεπτά, ώστε να γίνει πιο γευστικό. Μπορείτε να το φάτε ωμό αν είναι φρέσκο, αλλά οι περισσότεροι παρασκευαστές συστήνουν σύντομο μαγείρεμα.
- Σαλάτα με χόρτα: Ψημένοι κύβοι τέμπεχ με ρόκα ή σπανάκι και λεμονάτο λάδι.
Συχνές ερωτήσεις
Το τέμπεχ πραγματικά δίνει B12 στους χορτοφάγους;
Η ζύμωση παράγει ουσίες που μοιάζουν με B12 αλλά δεν είναι η δραστική βιταμίνη (κοβαλαμίνη). Μερικές μάλιστα μπορεί να εμποδίζουν τους υποδοχείς της. Για τους vegan, το τέμπεχ δεν θεωρείται αξιόπιστη πηγή B12. Χρειάζεται συμπλήρωμα ή ενισχυμένα τρόφιμα.
Είναι κατάλληλο για άτομα με ευαισθησία στη σόγια;
Όσοι έχουν αλλεργία στη σόγια (IgE) δεν πρέπει να το τρώνε, γιατί η ζύμωση δεν καταστρέφει τα βασικά αλλεργιογόνα. Όσοι έχουν δυσανεξία ή φούσκωμα από τη σόγια συχνά το ανέχονται καλύτερα, γιατί η ζύμωση διασπά τα σάκχαρα που προκαλούν αέρια. Αν έχετε συμπτώματα, συμβουλευτείτε γιατρό.
Μπορώ να το τρώω κάθε μέρα;
Για τους περισσότερους, 3 έως 5 φορές την εβδομάδα, περίπου 100 έως 150 g κάθε φορά, είναι ασφαλές και βολικό. Η ποικιλία είναι πάντα καλύτερη. Όσοι έχουν θυρεοειδοπάθεια πρέπει να συζητήσουν με τον γιατρό τους τις ισοφλαβόνες και την κατανάλωση σόγιας.
Πού αγοράζεται το τέμπεχ στην Ελλάδα;
Βρίσκεται σε καταστήματα υγιεινής διατροφής, σε βιολογικά καταστήματα των μεγάλων πόλεων και σε διαδικτυακά καταστήματα. Αν είναι φρέσκο, φυλάξτε το στο ψυγείο για έως 7 ημέρες ή στην κατάψυξη για έως 3 μήνες.
Είναι φυσιολογική η μυρωδιά και τα σκούρα σημάδια;
Το φρέσκο τέμπεχ έχει ήπια γήινη μυρωδιά, λίγο σαν φουντούκι. Οι σκούρες κηλίδες είναι συχνά σπόροι του μύκητα και συνήθως είναι φυσιολογικές. Όμως η έντονη μυρωδιά αμμωνίας, η γκρι ή ροζ μούχλα στην επιφάνεια ή ένα εντελώς σκούρο εσωτερικό σημαίνουν ότι πρέπει να το πετάξετε.
Πώς συγκρίνεται με τις πρωτεϊνικές σκόνες;
Το τέμπεχ είναι κανονικό τρόφιμο, οπότε έχει φυτικές ίνες, ιχνοστοιχεία και άλλα βιολογικά συστατικά που δεν έχει η σκόνη. Η σκόνη όμως είναι πιο βολική, φορητή και πιο συμπυκνωμένη σε πρωτεΐνη ανά γραμμάριο. Ιδανικά, η σκόνη είναι λύση για μετά την προπόνηση, ενώ το τέμπεχ για τα κύρια γεύματα.
Κάντε την καταμέτρηση θερμίδων απλή
Φωτογραφίστε το φαγητό σας και η τεχνητή νοημοσύνη της Kalorita εκτιμά τις θερμίδες και τα θρεπτικά συστατικά του σε δευτερόλεπτα.
Κατεβάστε δωρεάν